मौद्रिक नीतिपछि पनि यसकारण उत्साहित छैनन् सेयर लगानीकर्ता

Jul 12, 2018 Merolagani

सरकारको नीति तथा कार्यक्रम र बजेटले निराश भएका सेयर बजारका लगानीकर्ता अन्तिम आशाको बिन्दु मौद्रिक नीतिले पनि उत्साहित हुन सकेनन् । मौद्रिक नीति सार्वजनिक भएको भोलीपल्टै नेप्से दोहोरो अंकले घटेर कारोबारमा समेत कमी आएको छ । यसले लगानीकर्ताको अपेक्षा मौद्रिक नीतिले सम्बोधन गर्न नसकेको बुझिन्छ । 

लगानीकर्ताले मौद्रक नीतिमा मार्जिन ल्याडिङ्गको सीमा हाल रहेको ५० प्रतिशतबाट बढाएर ६० देखि ६५ प्रतिशतसम्म पुर्याउन माग गरेका थिए । तर मौद्रिक नीतिले यो सीमालाई यथावत राखेर मार्जिन कलको सीमामा भने राहत दिएको छ ।

पहिला सेयरमूल्यमा १० प्रतिशत गिरावट आएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले मार्जिन कल गदेै आएकोमा मोद्रिक नीतिले २० प्रतिशतभन्दा बढी सेयरमूल्य नघटेसम्म मार्जिन कल गर्न नपाइने बाध्यात्मक ब्यवस्था गरेको छ ।

लगानीकर्ताले माग्दै आएको ब्याजदरको स्थिरताको सम्बन्धमा भने केन्द्रीय बैंकले सिआरआरलाई ४ प्रतिशतमा घटाएर सम्बोधनको प्रयास गरेको छ । यसले बैंक तथा वित्ती संस्थाको कस्ट अफ फण्ड घटाएर घुमाउरो तबरले ऋणीलाई ब्याजदरमा राहत दिने लक्ष्य लिएको छ ।

यसैगरि बाणिज्य बैंकको सहायक कम्पनीहरुलाई ब्रोकर इजाजत दिने बाटो पनि मौद्रिक नीतिले खुला गरेको छ । तर यसको कार्यान्वयन हुन समय लाग्नेछ । सेयरको वेटेज एभरेज शतप्रतिशतमा झार्न लगानीकर्ताले राष्ट्र बैंकलाई सुझाव दिएपनि त्यो ब्यवस्था मौद्रिक नीतिमा समेटिएन जसले पनि लगानीकर्तालाई मौद्रिक नीतिप्रति आलोचनात्मक बन्न सहयोग पुगेको छ ।

मौद्रिक नीतिले सेयर बजारलाई सम्बोधन गरेपनि तत्काल प्रत्यक्ष लाभ पाउने अवस्थाका साथै लगानीकर्ताको आशा र महत्वकांक्षा मौद्रिक नीतिमा नसमेटिदाँ सेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छैन ।

के भन्छन् सरोकारवाला ?

इन्भेष्टर्स फोरमका अध्यक्ष अम्बिका पौडेल समग्रमा पूँजी बजारमैत्री मौद्रिक नीति आउन नसकेको बताउँछन् । सरकारले नियन्त्रणमुखी उदेश्यबाट मौद्रिक नीति ल्याएको भन्दै बैंकहरुले प्रवाह गर्न सक्ने सेयर कर्जाको सीमा प्राथमिक पूँजीको ४० प्रतिशतबाट २५ प्रतिशतमा झारेको उनले बताए ।

यसले पूँजी बजारलाई सहयोग गर्न चाहने बैक तथा वित्तीय संस्थाहरु पनि संकुचनमा परेको पौडेल बताउँछन् । २५ प्रतिशतमा झार्नुको सट्टा यसलाई अनिवार्य गरेको भए पूँजी बजारमैत्री हुनसक्ने उनको तर्क छ ।

व्यक्तिगत ओभर ड्राफ्ट कर्जाको सीमा ७५ लाखबाट ५० मा झार्दा लगानीकर्ताले बैंकहरु मार्फत अहिले प्राप्त गरिरहेको १२९ अर्ब कर्जा समेत घट्ने हुँदा यसले लगानीकर्तालाई प्रभावित पार्नसक्ने पौडेलले बताए ।

'राष्ट्र बैकको एकीकृत निर्देशिका २०७४ को मर्म अनुसार ३० प्रतिशत मूल्य घट्दा मार्जिन कल नगर्ने ब्यवस्था रहेको छ । मौद्रिक नीतिले २० प्रतिशतमा किन झारेको हाे बुझिएन ।' पौडेलले भने । उनले बैंकको सहायक कम्पनीलाई सेयर ब्रोकर इजाजत दिनु राम्रो पक्ष भएको बताए ।

 

 

पूँजी बजार बिश्लेषक नीरब पुडासैनीको भनाई भने बेग्लै छ । उनी मौद्रिक नीतिले सेयर बजारलाई मात्र सम्बोधन नगर्ने बताउँछन् ।

लगानीकर्ताको मनोबिज्ञान आजको भोली नै परिणाम आउनुपर्छ भन्ने भएकाले र मर्जिन ल्याण्डिङ्गको सीमा नबढ्दा उनीहरुमा निरासा पैदा हुनु स्वभाविक हो ।

पुडासैनी मौद्रिक नीति मार्जिन कलको हिसाबले सकारात्मक रहेको र सेयर कर्जाको सीमा प्राथमिक पूँजीको ४० प्रतिशतबाट २५ प्रतिशतमा झारिनुलाई लगानीकर्ताले राम्रो नमानेपनि यो व्यवस्थाले लगानीकर्तालाई खासै असर नगर्ने बताउँछन् ।

सिआरआरको सीमा घटाएको असर देखिन एक दुई महिना लाग्ने र विगतमा अर्थमन्त्रीको बोली र व्यबहारले लगानकिर्तामा संसय कायमै रहेको छ । लगानीकर्ताको मनोबिज्ञान कमजोर रहँदा यसको प्रतिबिम्ब अहिलेको बजारमा देखिएको हो । पुडासैनीले भने ।

सेयर लगानीकर्ता ध्रुब निरौलाले भने मार्जिन ल्याण्डिङ्गको सीमा पक्का पनि बढ्छ भन्ने मनोबिज्ञान लगानीकर्तामा थियो तर त्यो भएन ।

मौद्रिक नीतिमा भएको राम्रा पक्षको असर देखिन समय लाग्ने भएकाले अहिले नै लगानीकर्ता निराश बन्नुपर्ने अवस्था नरहेको उनको भनाई छ ।

सिआरआरको सीमा घटाउँदा बजारमा पुँजी प्रवाह बढेपनि यसबाट बढ्ने तरलताले कर्जा प्रवाह गर्न नपाउने भएकाले लगानीयोग्य पूँजीको अभाव भने कायमै हुने उनले बताए ।

मौद्रिक नीति भनेको मुद्राको माग र आपूर्तिको सन्तुलन गर्ने वित्तीय औजार भएकाले यसको मुख्य दायरा नै मुद्रा व्यवस्थापन र सन्तुलनसँग बढी सम्बन्धित हुन्छ । यसमा सरकारका कतिपय नीतिगत निर्णय जो मुद्रा र व्याजसँग सम्वन्धित हुन्छन् त्यसमा मौद्रिक नीतिले सम्बोधन गरेको हुन्छ ।

सेयर बजारमा पनि यसले केही हदसम्म राहत नै दिएकाले लगानीकर्ता निरुत्साहित बन्नुपर्ने अवस्था भने अहिले नै देखिँदैन ।

comments powered by Disqus

एक प्रतिशत बोनस बाँडेर १ रुपैयाँ नै प्रतिशेयर आम्दानी बनाउने बैंक चिन्नुहोस्

Nov 13, 2018

नेपाल स्टक एक्सचेञ्जमा सूचीकृत एउटा विकास बैंकले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा ९६ लाख ६९ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। बैंकका शेयरधनीको चासोका रुपमा बैंकको त्रैमासिक प्रतिशेयर आम्दानी १ रुपैयाँ ८३ पैसा कायम भएको विषय परेको छ ।