नेपाल धितोपत्र बोर्डले सीडीएस एण्ड क्लियरिङ लिमिटेड (सीडीएससी) लाई पूर्ण अभौतिक (डिम्याट) सेयर कारोबारको स्पष्ट खाका र प्राविधिक समस्या नआउने प्रत्याभुति गर्न निर्देशन दिएकोे छ । 

धितो पत्र बोर्डका प्रबक्ता निरज गिरीले भने–‘हाम्रो अध्ययन समितिले सीडीएससी सञ्चालनमा औल्याएका केही समस्याहरुमा स्पष्ट हुन यस्तो निर्देशन दिएका हौं । 

सीडीएससीले माघ २ गतेदेखि बाणिज्य बैंकहरुको पूर्ण अभौतिक शेयर कारोबार र राफसाफ गर्ने कार्यतालिका पेश गरेकोमा बोर्डले कारोबार र राफसाफको बारेमा प्रत्याभुति खोजेको बताईन्छ ।

बोर्ड मार्फत् बनेको अध्ययन समितिले सीडीएससी सञ्चालनमा आएपछि कारोबार संख्या बढ्न जाने र त्यो बढेको चाप धान्न सीडीएससीको प्रणाली सक्षम नरहेको प्रतिवेदन दिएको थियो । समितिले सीडीएससीको प्रणालीले पाँच÷ छ हजारभन्दा धेरै कारोबारको राफसाफ गर्न अहिलेको प्रणालीले नसक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको थियो । प्रतिवेदनले सेयर कारोबारको क्रममा पूँजीगत लाभकर लगाउन, बोनस सेयर समायोजनको लागि बेस रेट गणना गर्न पनि समस्या हुने पनि औल्याएको थियो ।

सीडीएससीले १५ दिनमा डिम्याट सेयरको राफसाफ गर्ने कार्यविधि अनुसार अहिले केही शेयरहरुको अभौतिक कारोबार र राफसाफ गरिरहेको छ । नेप्सेमा कारोबार हुने दिनमा एकसय कारोबार संख्याको हाराहारीमा अभौतिक शेयरहरु किनबेच भईरहेका छन् । डिम्याट भइसकेको सेयरको किनबेचको क्रममा कस्तो प्रक्रिया अपनाइन्छ र कसरी राफसाफ हुन्छ भन्ने कुरा धितोपत्र बोर्ड जस्तो निमायक निकायलाई नै बुझाउन नसक्नु सीडीएससीको कमजोरी रहेको देखाउँछ । सीडीएस कार्यान्वयनको क्रममा हाल धितोपत्र बोर्ड, स्टक एक्सचेन्ज र सीडीएससीकै अधिकारीहरु रहेको बिेशष समिति गठन भई कार्य गरिरहेको सन्दर्भमा धितोपत्र बोर्डको अनौठो निर्देशनले अन्योल थपेको छ । यसले माघ २ गतेदेखि बाणिज्य बैंकहरुको शेयरको पूर्ण अभौतिक कारोबार र राफसाफबारेमा अनिश्चितता बढाएको छ ।

सीडीएससीले हालसम्म वाणिज्य बैंकको ७४ लाख कित्ता सेयर डिम्याट गरिसकिएको छ । बाणिज्य बैंकको थप ४७ लाख ७७ हजार कित्ता सेयर सुचीकरणको प्रक्रियामा रहेको छ । हाल सीडीएससीमा २० हजार ६ सय ६१ लगानीकर्ताले डिम्याट खाता खोलिएको छ भने ७७ कम्पनी दर्ता भइसकेका छन् ।