अनलाईन कारोबार: सबैको आशा, भरोसा रहोस्, नहोस् निराशा

Nov 06, 2018 Merolagani

लामो समयको प्रतीक्षापछि नेपालको पूँजी बजार पूर्ण स्व:चालित अनलार्इन प्रणालीमा गएको छ। अनलाईन प्रणालीमा गएकै कारण नेपालको पूँजी बजारको उच्चतम सुधार भइहाल्यो भनेर टीप्पणी गर्नु हतारो हुनेछ तर पूँजी बजारको विस्तारमा र विकासमा अनलार्इन प्रणालीको सुरुवात कोशेढुंगा हुनसक्छ ।

दक्षिण एसियाका धेरै मुलुकहरुमा पूँजी बजारको स्थापना भएसँगै अनलार्इन प्रणलीमा गएपनि नेपालमा भने यसको थालनी भएको थिएन । 

नेप्से स्थापना भएको १४ बर्षपछि शेयर बजार कम्युटराईज प्रणालीमा लगिएको थियो । अहिले नेप्से स्थापनाको २५ वर्षपछि आएर पूर्ण स्व:चालित अनलाइन प्रणालीमा लागू भएको छ ।

लगानीकर्ताहरुले सरोकारवाला निकायहरुमा बुझाउने ज्ञापनपत्रका धेरै बुँदाहरुमा बजारलाई अनलार्इन प्रणालीमा लानु पर्ने भनेर दवाब दिएकै हुन्थे । राजनितिक संक्रमणकाल लम्बिएकोले राज्य संयन्त्रको सम्पूर्ण ध्यान राजनीतिक मुद्दा केन्द्रीत हुँदा अरु बिषय जस्तै पूँजी बजारले स्थान पाएको थिएन ।

पूँजी बजारको यति लामो इतिहास भएको नेपालमा अनलार्इन प्रणलीको शुरुवात हुँदैमा त्यति धेरै खुशी नहुनुपर्ने हो तर यहाँका लगानीकर्ताले आज निकै प्रसन्नता देखाएका छन् । देशको तरल राजनितिक अवस्था मात्र होइन लगानीकर्तामा पूँजी बजार शिक्षाको अभाव, इन्टरनेटमा सीमित लगानीकर्ताको पहुँच पनि अनलार्इन  प्रणाली ढिला हुने कारण थिए ।  

२०५० सालमा स्थापना भएको नेप्से २०६४ सम्म ओपन क्राइको अवस्थामा रहनु र कम्युटराइज्ड भएको पनि ११ वर्षपछि मात्र अनलाईनमा जानुले नेप्सेको सुस्ततालाई पुष्टि गर्छ ।

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज र वाइको प्रालिबीच २०७२ फागुन ४ गते स्व:चालित अनलार्इन प्रणालीको निर्माण गर्ने सम्झौता भएको थियो। सम्झौता अनुसार ११ महिनामै अनलार्इन प्रणाली आउनुपर्ने थियो । तर, करीब तीन बर्षपछिमात्र अनलाइन आउन सफल भएको छ । सम्झौता अनुसार ११ महिनामै आएको भए इन्टरनेटको पहुँच पुगेका दूर दराजसम्म अनलाइन प्रणाली स्थापित भइसक्ने थियो । 

अनलार्इन प्रणालीलाई स्वागत गरिरहँदा तत्कालका लागि यसका केही सीमा रहेका छन् । जानकारहरुका अनुसार यो प्रणालीमा अझै पूर्ण भइसकेको छैन ।

नेपालमा उपलब्ध इन्टरनेटको क्षमताले कतिको सपोर्ट गर्छ भनेर शंका गर्ने ठाँउ छ ।

अनलार्इन उद्घाटन भएकै दिन नेप्सेको साइटमा आएको समस्याले पनि लगानीकर्ता सशंकित भए । ११ बजेसम्म पाँचतारे होटलमा अनलार्इन  प्रणालीको उद्घाटन हेरेर मख्ख परेका लगानीकर्ता लगत्तै नेप्सेको साइट खोल्दा निरास भए । यस्तै भए के होला र खै ? भनेर आफैँलाई प्रश्न गरेको अवस्था पनि रह्यो ।

अहिले नै लगानीकर्ताले मोबाइलबाट सम्पुर्ण प्रकृया पुरा गरेर शेयर किन्ने अवस्था छैन । खरिद बिक्रीको लागि पूर्ण रुपमा बैंकिङ्ग प्रणालीको विकास भएको अवस्था छैन । लगानीकर्ताले ब्रोकरकोमा कारोबारको लिमीट राखेर मात्र यो सिस्टम प्रयोग गर्न सक्छन् ।

बैकिङ्ग प्रणालीको सहज पहुँच यो प्रणालीको लागि आगामी दिनमा अनिवार्य शर्त हो । यो प्रणालीको प्रयोगले विस्तारै दोश्रो बजारपनि कागज बिहीन हुँदै जान्छ, यो धेरै राम्रो कुरा हो । अनलार्इन प्रणालीमा गइसकेपछि कम्पनी विवरणहरु पनि नेप्सेको बेभसाइटमा राखे अनलार्इन  प्रणालीका प्रयोगकर्ता लगानीकर्तालाई दोहोरो फाइदा हुन्छ । प्रणालीलाई अपडेट गर्ने क्रममा नेप्सेले यो कुरामा ध्यान दिए धेरै राम्रो हुन्छ ।

comments powered by Disqus

त्रिशूली थ्री ‘बी’ को आईपिओमा करिब १० गुणा बढीको आवेदन,सोमबार अन्तिम

Mar 25, 2019

सरकारको ‘जनताको जलविद्युत कार्यक्रम’ अन्तर्गत चैत ७ गतेदेखि साधारण शेयर (आईपिओ) निष्काशन गरेको माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘बी’ जलविद्युत आयोजनाको शेयरमा आवेदन दिने चैत ११ गते सोमबार अन्तिम दिन रहेको छ। आइतबारसम्म आईपिओमा करिब १० गुणा बढी आवेदन परेको छ।