नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो महिना अर्थात् श्रावण महिनामा आफ्नो खुद नाफामा समग्र रूपमा सामान्य सकारात्मक सुधार देखाएका छन्। उपलब्ध वित्तीय तथ्यांक अनुसार समीक्षा अवधिमा देशका २० वटा वाणिज्य बैंकहरूको कुल खुद नाफा ४.२३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। 

गत आर्थिक वर्षको श्रावण महिनामा ८३८ करोड ३० लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेका यी बैंकहरूले चालु आर्थिक वर्षको श्रावण महिनामा आइपुग्दा कुल ८७३ करोड ७२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्।

समग्रमा खुद नाफाको सूचक सकारात्मक देखिए पनि व्यक्तिगत बैंकहरूको कार्यसम्पादनमा भने व्यापक उतारचढाव र भिन्नता स्पष्ट रूपमा देखिएको छ। केही बैंकहरूले आफ्नो नाफामा उच्च अङ्कको वृद्धि हासिल गर्दा केही प्रतिष्ठित बैंकहरूको नाफामा भारी गिरावट आएको यस तथ्यांकले उजागर गरेको छ।

कृषि विकास बैंकको ऐतिहासिक तथा कीर्तिमानी वृद्धि

चालू आर्थिक वर्षको श्रावण महिनामा सबैभन्दा बढी चर्चा र ध्यान खिच्ने बैंक कृषि विकास बैंक बनेको छ। यस बैंकको खुद नाफामा प्रतिशतका आधारमा अभूतपूर्व र अकल्पनीय छलाङ आएको छ। गत वर्षको श्रावण महिनामा मात्र ३८ लाख रुपैयाँ (०.३८ करोड) खुद नाफा कमाएको यस बैंकले चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३८ करोड ८३ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गर्न सफल भएको छ। यो वृद्धिको दर १०२५४.५१ प्रतिशत रहेको छ, जुन नेपाली बैंकिङ इतिहासमै एक दुर्लभ घटनाजस्तै देखिएको छ। यसले बैंकको व्यापारिक रणनीति र वित्तीय व्यवस्थापनमा आएको सुधारलाई सङ्केत गर्छ।

नबिल र ग्लोबल आइएमई बैंकको नाफा अग्रस्थानमा

खुद नाफाको परिमाण (भोल्युम) को हिसाबले नबिल बैंक र ग्लोबल आइएमई बैंकले आफ्नो वर्चस्व कायम राखेका छन्। समीक्षा अवधिमा सबैभन्दा धेरै खुद नाफा कमाउने बैंकको रूपमा नबिल बैंक पहिलो स्थानमा रहेको छ। नबिल बैंकले चालु आर्थिक वर्षको श्रावण महिनामा ८८ करोड ३२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाउन सफल भएको छ, जुन गत वर्षको सोही अवधिमा ७१ करोड ६४ लाख रुपैयाँ रहेको थियो। यस हिसाबले नबिल बैंकको नाफामा २३.२८ प्रतिशतको बलियो वृद्धि देखिएको छ।

त्यसैगरी, विशाल लगानी र कार्यक्षेत्र भएको ग्लोबल आइएमई बैंकले समीक्षा अवधिमा ८१ करोड ३६ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्ष ७८ करोड ४५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको यस बैंकको नाफा ३.७० प्रतिशतले बढेको छ। ७३ करोड ४४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा पुर्‍याएको नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकले पनि १५.८० प्रतिशतको आकर्षक नाफा वृद्धि हासिल गर्दै आफूलाई बलियो स्थितिमा उभ्याएको छ।

लक्ष्मी सनराइज र नबिलको उत्कृष्ट विस्तार

ठूला बैंकहरूको हकमा लक्ष्मी सनराइज बैंकले पनि यस महिना उत्कृष्ट वित्तीय प्रगति हासिल गरेको छ। गत वर्षको श्रावणमा ३९ करोड ४५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको यस बैंकले चालु आर्थिक वर्षको सोही महिनामा ४९ करोड ६७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ, जसको वृद्धिदर २५.९३ प्रतिशत रहेको छ। यसैगरी, कुमारी बैंकले ११.१० प्रतिशतको वृद्धि गरेर ५४ करोड ७१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा पुर्‍याएको छ भने सिद्धार्थ बैंकले ७.०१ प्रतिशत वृद्धिसहित ४२ करोड ९५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। प्राइम कमर्सियल बैंक, एभरेस्ट बैंक, एनएमबी बैंक र माछापुच्छ्रे बैंकको खुद नाफामा पनि सामान्य सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ।

केही ठूला बैंकहरूको नाफामा भने निराशाजनक गिरावट

एकातर्फ केही बैंकहरूले उल्लेखनीय प्रगति गरिरहँदा अर्कातर्फ नेपाल बैंक, हिमालयन बैंक, र एनआईसी एशिया बैंक जस्ता ठूला तथा स्थापित संस्थाहरूको खुद नाफामा भने ठूलो गिरावट आएको छ। समीक्षा अवधिमा सबैभन्दा ठूलो धक्का नेपाल बैंकलाई लागेको छ। गत वर्ष श्रावण महिनामा ५५ करोड २७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको यस सरकारी स्वामित्वको पुरानो बैंकको नाफा चालु आर्थिक वर्षमा घटेर ३० करोड ८६ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ, जुन ४४.१६ प्रतिशतको भारी गिरावट हो।

त्यस्तै, हिमालयन बैंकको खुद नाफा पनि ३३.२४ प्रतिशतले घटेर २७ करोड ३० लाख रुपैयाँमा झरेको छ। गत वर्ष ४० करोड ८९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको यस बैंकले चालु आर्थिक वर्षको सुरुवातमै ठूलो गिरावट व्यहोर्नु परेको छ। निजी क्षेत्रको अर्को ठूलो बैंक एनआईसी एशिया बैंकको पनि नाफा ३०.५८ प्रतिशतले संकुचित हुँदै २२ करोड १७ लाख रुपैयाँमा आएको छ, जुन गत वर्ष ३१ करोड ९४ लाख रुपैयाँ थियो। यसैगरी, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको नाफा २४.९४ प्रतिशतले घटेर २० करोड ३९ लाख रुपैयाँमा खुम्चिएको छ।

सूचीमा रहेका अन्य बैंकहरूलाई हेर्दा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको नाफा ६.१५ प्रतिशतले घटेर ५२ करोड ३९ लाख रुपैयाँमा, सानिमा बैंकको नाफा १.९१ प्रतिशतले घटेर ३८ करोड २८ लाख रुपैयाँमा र सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको नाफा ४.८४ प्रतिशतले घटेर २५ करोड ९३ लाख रुपैयाँमा पुगेको छ। प्रभु बैंकले भने ८.९५ प्रतिशतको वृद्धिसहित ३२ करोड ९४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाउन सफल भएको छ। सबैभन्दा कम खुद नाफा आर्जन गर्ने बैंकको सूचीमा नेपाल एसबिआई बैंक रहेको छ, जसले १७ करोड ५९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ, यद्यपि यसको वृद्धिदर भने १०.६९ प्रतिशतले सकारात्मक रहेको छ।

समग्रमा भन्नुपर्दा, चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना श्रावणमा वाणिज्य बैंकहरूको कुल नाफा ४.२३ प्रतिशतले सकारात्मक देखिए पनि बैंकहरूबीचको प्रतिस्पर्धा, कर्जा असुलीको अवस्था, ब्याजदरमा आएको फेरबदल र जोखिम व्यवस्थापन (प्रोभिजनिङ) का कारण बैंकहरूको नाफामा मिश्रित परिणाम देखिएको छ। केही बैंकहरूले चुनौतीपूर्ण आर्थिक वातावरणका बाबजुद पनि आफ्नो कार्यसम्पादन सुधार गर्न सफल भएका छन् भने केही बैंकहरूले आगामी महिनाहरूमा आफ्नो वित्तीय अवस्था उकास्न थप कडा रणनीति अपनाउनुपर्ने आवश्यकता यो तथ्यांकले औंल्याएको छ।