बिटकोइन सिर्जना भएको १५ वर्ष बितिसक्दा पनि यसका निर्माता को हुन् भन्ने रहस्य कायमै छ। तर, न्यूयोर्क टाइम्सका पत्रकार जोन केरीरुले एआईको सहयोगमा ३४ हजार सम्भावित व्यक्तिहरूको लेखन शैली विश्लेषण गर्दा एडम ब्याकको नाम अगाडि आएको छ। यद्यपि, ब्याकले यी दाबीहरूलाई अस्वीकार गर्दै यसलाई 'संयोग' मात्र भनेका छन्।

एआईले यसरी पक्रियो लेखन शैली

अनुसन्धानका लागि सन् १९९२ देखि २००८ सम्म क्रिप्टोग्राफी ग्रुपहरूमा पठाइएका हजारौँ इमेलहरू एआई टूलमा हालिएको थियो। एआईले सतोशी र एडम ब्याकको लेखन शैलीमा अनौठो समानता फेला पार्यो:

• व्याकरणको त्रुटि: सतोशीले प्रायः 'its' र 'it's' को प्रयोगमा गल्ती गर्थे, जुन एडम ब्याकको लेखनमा पनि देखिन्छ।
• हाइफनको प्रयोग: सतोशीले धेरैजसो 'कम्पाउन्ड वर्ड्स' को बीचमा हाइफन (-) राख्दैनथे, ब्याकको शैली पनि ठ्याक्कै त्यस्तै छ।
• शब्द चयन: 'Bug fix', 'halfway', र 'downside' जस्ता विशिष्ट शब्दहरूको प्रयोग दुवैमा समान पाइयो।

एडम ब्याक सतोशी हुन् भन्ने ३ मुख्य आधारहरू:

१. ह्यासक्यास (Hashcash): एडमले सन् १९९७ मा 'ह्यासक्यास' बनाएका थिए। यही 'प्रुफ-अफ-वर्क' प्रविधिलाई सतोशीले बिटकोइन माइनिङको आधार बनाएका हुन्।

२. ब्लकस्ट्रिम (Blockstream): एडम हाल ब्लकस्ट्रिमका सीईओ हुन्, जसले ब्लकचेन पूर्वाधारमा काम गर्छ।

३. साइफरपंक हुनु: एडम आफैं पनि स्वीकार गर्छन् कि सतोशी उनी जस्तै ५० वर्ष वरपरका ब्रिटिश 'साइफरपंक' (गोपनीयताका लागि कोडिङ प्रयोग गर्ने व्यक्ति) हुनसक्छन्।

३४ हजारबाट कसरी छानिए एडम ब्याक?

पत्रकार केरीरु र एआई विशेषज्ञ डायलन फ्रिडम्यानले गरेको फिल्टरेशन प्रक्रिया यस्तो थियो:

• प्रारम्भिक सूची: ३४,००० प्रयोगकर्ता (क्रिप्टोग्राफी मेलिङ लिस्टबाट)।
• पहिलो फिल्टर: १० भन्दा कम पोस्ट गर्नेहरूलाई हटाउँदा १,६१५ जना बाँकी रहे।
• दोस्रो फिल्टर: डिजिटल मुद्राबारे कहिल्यै चर्चा नगर्नेहरूलाई हटाउँदा ६२० जना बाँकी रहे।
• तेस्रो फिल्टर: सतोशीले प्रयोग गर्ने अनौठा र पर्यायवाची नभएका शब्दहरू जाँच्दा एडम ब्याक ५२१ शब्दसहित शीर्ष स्थानमा आए।
• अन्तिम फिल्टर: ब्रिटिश स्पेलिङ, वाक्यको बीचमा डबल स्पेस, र 'also' बाट वाक्य अन्त्य गर्ने शैली जाँच्दा अन्तमा एडम ब्याक मात्र बाँकी रहे।

एडम ब्याकको प्रतिक्रिया

एडम ब्याकले यी सबै प्रमाणहरूलाई अस्वीकार गरेका छन्। उनले भनेका छन्, 'एउटै क्षेत्र र रुचिका मानिसहरूको भाषा र शब्दहरू मिल्नु सामान्य कुरा हो। यो केवल एउटा संयोग मात्र हो।'

जानकारी: सन् २००८ मा सतोशी नाकामोतोले बिटकोइनको 'ह्‍वाइट पेपर' जारी गरेका थिए। हंगेरीको बुडापेस्टमा उनको सम्मानमा एउटा मूर्ति समेत बनाइएको छ, जसको अनुहार ऐना जस्तै छ—यसले बिटकोइन सबैको हो र यसको निर्माता जो पनि हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिन्छ।

विज्ञहरूको भनाइ: बिटकोइनको सफलताको एउटा कारण यसको निर्माता अज्ञात रहनु पनि हो। यदि सतोशीको वास्तविक पहिचान खुल्यो भने यसले बजारको स्थिरतामा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ।