आप्रवासी आमाबाबुले परिवारका लागि गरेको त्याग देखेर भावुक बनेकी हुन्हका लागि त्यो बेला यो एउटा 'मूर्खतापूर्ण वाचा' जस्तो लाग्थ्यो। तर, आज उनी आफ्नो त्यो सपना साकार पार्न शेयर बजारमा आक्रामक रूपमा उत्रिएकी छिन्।

हुन्ह मात्र होइन, विश्वभरका २० देखि ३० वर्षका युवाहरू अहिले एआई (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) को लहरमा सवार भएर प्रविधि कम्पनीका शेयरहरूमा ठूलो दाउ लगाइरहेका छन्। उनीहरूका लागि लगानी अब रहर मात्र होइन, बढ्दो महँगीसँग लड्ने एउटा अनिवार्य हतियार बनेको छ।

"अहिलेको समय धेरै फरक छ र लगानी गर्नु हाम्रो आवश्यकता बनेको छ," एक प्रविधि फर्ममा कार्यरत हुन्ह भन्छिन्। "हाम्रो क्रयशक्ति घट्दै गएको छ, शेयर बजार नै यससँग लड्ने एक मात्र उपाय हो।"

एआईको उन्माद र उतारचढाव

प्रविधि क्षेत्रमा आएको उछालले हुन्हको लगानी गत जुलाईसम्म ५० प्रतिशतले बढेको थियो। तर, शेयर बजारको "जंगली स्वभाव" का कारण त्यो नाफा अहिले केही घटेको छ। तैपनि उनी विचलित छैनन् र यसलाई दीर्घकालीन योजनाको रूपमा हेर्छिन्।

यो क्रेज दक्षिण कोरियामा सबैभन्दा बढी देखिएको छ, जहाँ साना लगानीकर्ताहरूलाई "कमिला" (Ants) उपनाम दिइएको छ। सियोलको कोस्पी (KOSPI) सूचकांक यस वर्ष ५० प्रतिशतभन्दा बढीले बढ्यो। त्यहाँका ३० वर्षीय यू चान ली भन्छन्, "आज लगानी नगर्ने मानिस सायद हातले गन्न सकिने मात्र होलान्। मेरो आमा जस्तो मान्छे, जसलाई कहिल्यै शेयर बजारमा रुचि थिएन, उहाँ पनि अहिले शेयर किन्न इच्छुक हुनुहुन्छ।"

यद्यपि, यो बाटो सजिलो छैन। बजारमा आएको ८ प्रतिशतको गिरावटपछि लगानीकर्तालाई शान्त पार्न यस वर्ष दक्षिण कोरियामा सात पटकसम्म 'सर्किट ब्रेकर' लगाएर कारोबार रोक्नुपरेको थियो।

जोखिम कि अवसर?

धेरै विश्लेषकहरूले एआईको यो बढ्दो लहरलाई 'बबल' (फोका) हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन्। अर्बौँ डलरको लगानी भइरहँदा यसले सोही अनुसारको नाफा देला कि नदेला भन्नेमा शंका कायमै छ। लगानी फर्म eToro की विश्लेषक लैल अकोनर भन्छिन्, "खुद्रा लगानीकर्ताहरू प्रायः नतिजाभन्दा पनि बजारको हल्ला र उत्साहको पछि लाग्छन्। उनीहरूले बुझ्नुपर्छ कि बजारको सुधार (Correction) निकै पीडादायी हुनसक्छ।"

नाफाको पछि लाग्ने युवा जोस

सिंगापुरका २४ वर्षीय विद्यार्थी श्यान लिमले आफ्नो बचतको तीन-चौथाई रकम टेक शेयरमै लगाएका छन्। उनले अक्टोबरमा चिपमेकर इन्टेल र माइक्रोनमा लगाएको २३ हजार सिंगापुर डलर अहिले करिब १ लाख डलर पुगेको छ। "म अवकाशको एक कदम नजिक पुगेको महसुस गर्छु," लिम भन्छन्, "म अझै जवान छु, त्यसैले जोखिम लिन सक्छु।"

यस्तै, २३ वर्षीय आयुष देब भने अलि सतर्क छन्। उनले आफ्नो पूँजीको एक तिहाइ मात्र प्रविधि क्षेत्रमा लगाएका छन्। उनी भन्छन्, "बजारको हल्ला हटाएर सही सूचनाका आधारमा लगानी गर्नु नै बुद्धिमानी हो।"

अन्त्यमा

सिड्नीकी मिशेल हुन्हको बुझाइमा शेयर बजारमा सफल हुन समाचार र बजारको सूचनामा अपडेट रहनु सबैभन्दा ठूलो सीप हो। उनी भन्छिन्, "धेरै युवाहरू लगानी गर्न डराउँछन्, जुन स्वाभाविक पनि हो। के भइरहेको छ भन्ने कुरा थाहा नभएमा यो जुवा खेलेको जस्तो मात्र लाग्छ।"

एआईको यो दौडमा कोही 'करोडपति' बन्ने बाटोमा छन् भने कोही 'पूँजी' गुम्ने डरमा। तर एउटा कुरा स्पष्ट छ– प्रविधिले नयाँ पुस्ताको लगानी गर्ने शैलीलाई सधैँका लागि बदलिदिएको छ।