कार्तिक शुक्ल चतुर्थीका दिन मनाइने यस पर्वको पहिलो दिन आज व्रतालुहरूले ‘नहाय-खाय’ विधि सम्पन्न गर्दैछन्।
पहिलो दिन ‘नहाय-खाय’ को परम्परा:
छठ पर्वको पहिलो दिन आज बिहानैदेखि व्रतालुहरूले नदी, पोखरी वा तलाउमा गई पवित्र स्नान गर्ने तथा घरको सरसफाइ गर्ने गर्दछन्। स्नान पश्चात् व्रतालुहरूले पूर्ण रूपमा सात्विक भोजन ग्रहण गर्ने परम्परा छ। यस दिन विशेष गरी लौका (कद्दू) को तरकारी, चन्दना वा अवा चामलको भात र चनाको दाल मिसाइएको भोजन (कद्दु-भात) खाने चलन रहेको छ। परिवारका अन्य सदस्यहरूले पनि व्रतालुले भोजन गरेपछि मात्रै प्रसादका रूपमा यसलाई ग्रहण गर्छन्।
चार दिनसम्म चल्ने छठका मुख्य विधिहरू:
-
पहिलो दिन (आज - कार्तिक २७): नहाय-खाय (पवित्र स्नान र सात्विक भोजन)
-
दोस्रो दिन (भोलि - कार्तिक २८): खरना (उपवास बसी साँझ गुद पाक वा खिर सेवन गर्ने)
-
तेस्रो दिन (कार्तिक २९): अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण (मुख्य दिन)
-
चौथो दिन (कार्तिक ३०): उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर पर्वको समापन (पारण)
मिथिलाञ्चल लगायत देशैभरि नदी किनार, पोखरी तथा जलाशयहरूलाई दुलही झैँ सजाइएको छ भने छठ पर्वको रौनका कारण तराई-मधेससहित देशभर उत्सवको वातावरण छाएको छ।
