खेलौनाहरू जीवन्त हुने र आफ्ना मालिकलाई खुसी राख्न संघर्ष गर्ने त्यो सरल तर भावनात्मक कथाले संसारभरका करोडौं दर्शकको मन जित्यो। त्यसयताका तीन दशकमा प्रविधि र सिनेमाको शैलीमा व्यापक परिवर्तन आए पनि यो फ्रान्चाइजीप्रतिको दर्शकको मोह अलिकति पनि घटेको छैन। यसैको ताजा उदाहरण बनेको छ– हालै प्रदर्शनमा आएको ‘टोय स्टोरी ५’।
जुन १९ मा सिनेमाघरहरूमा रिलिज भएको यस एनिमेटेड श्रृंखलाको पाँचौं किस्ताले बक्स अफिसमा ऐतिहासिक ओपनिङ गर्दै नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ। पहिलो सप्ताहन्त (ओपनिङ विकेन्ड) मै यस फिल्मले विश्वव्यापी रूपमा ३०० मिलियन डलर (करिब २२७ मिलियन पाउन्ड) भन्दा बढीको टिकट बिक्री गरेर एनिमेसन जगतमा आफ्नो बलियो स्थान पुनः सुरक्षित गरेको छ। रेन्ट्राकको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार, फिल्मले सुरुवाती तीन दिनमै विश्वव्यापी रूपमा ३१२ मिलियन डलर (३१ करोड २० लाख डलर) संकलन गरिसकेको छ। जुन यस फ्रान्चाइजीको इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट ओपनिङ हो।
कथाको नयाँ मोड: खेलौना भर्सेज ट्याब्लेट कम्प्युटर
‘टोय स्टोरी ५’ मा दर्शकका प्रिय पात्रहरू वुडी, जेसी र बज लाइटइयर पुनः पर्दामा फर्किएका छन्। तर यसपटक उनीहरूको सामना कुनै दुष्ट खेलौना वा मानिससँग मात्र सीमित छैन। यसपटक उनीहरूले आफ्नो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कडा प्रतिद्वन्द्वीको सामना गरिरहेका छन्– ‘ट्याब्लेट कम्प्युटर’ (स्मार्टफोन र स्क्रिन प्रविधि)।
आजको आधुनिक युगमा बालबालिकाहरू शारीरिक खेलौना छोडेर डिजिटल स्क्रिनतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। यही गम्भीर र सान्दर्भिक सामाजिक विषयलाई फिल्मले हास्य,मनोरञ्जन र भावनात्मक शैलीमा प्रस्तुत गरेको छ। प्रविधिको बढ्दो प्रभावका बीच परम्परागत खेलौनाहरूको अस्तित्व कसरी जोगाउने र बालबालिकाको ध्यान कसरी तान्ने भन्ने लडाइँ नै यस फिल्मको मुख्य आकर्षण हो। यसले बालबालिका मात्र नभई आधुनिक युगका अभिभावकहरूलाई पनि गहिरो सन्देश दिन्छ।
बक्स अफिसको अंकगणित र ऐतिहासिक रेकर्डहरू
‘टोय स्टोरी ५’ ले आफ्नो पहिलो सप्ताहन्तमा घरेलु बजार अर्थात् उत्तरी अमेरिकामा मात्रै १६ करोड डलर (१६० मिलियन डलर) भन्दा बढी कमाएको छ। त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय बजारबाट यसले थप १५ करोड २० लाख डलर (१५२ मिलियन डलर) भन्दा बढी संकलन गर्यो। यी दुवै क्षेत्रको आम्दानी जोड्दा फिल्मको सुरुवाती वैश्विक संकलन ३१२ मिलियन डलर पुगेको हो।
यसअघि सन् २०१९ मा रिलिज भएको ‘टोय स्टोरी ४’ ले पहिलो सप्ताहन्तमा १२०.९ मिलियन डलर कमाएर यो फ्रान्चाइजीको लागि रेकर्ड राखेको थियो। जसलाई पाँचौं किस्ताले निकै ठूलो अन्तरले उछिनेको छ। ऐतिहासिक रूपमा हेर्दा, एनिमेटेड फिल्महरूको इतिहासमा ‘टोय स्टोरी ५’ को ओपनिङ दोस्रो सबैभन्दा ठूलो ओपनिङ बन्न पुगेको छ। यस सूचीको पहिलो स्थानमा सन् २०१८ मा रिलिज भएको पिक्सारकै ‘इन्क्रेडिबल्स २’ रहेको छ, जसले घरेलु रूपमा पहिलो सप्ताहन्तमा १८२.७ मिलियन डलर कमाएको थियो।
यस वर्षको बक्स अफिसमा यो फिल्म ‘द सुपर मारियो ग्यालेक्सी मुभी’ पछिको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो ओपनिङ गर्ने फिल्म बन्ने अनुमान गरिएको छ। ‘द सुपर मारियो ग्यालेक्सी मुभी’ हाल यस वर्षको सबैभन्दा धेरै कमाउने फिल्म हो, जसले विश्वभरबाट १ अर्ब डलरभन्दा बढी संकलन गरिसकेको छ।
१९९५ मा पहिलो फिल्म डेब्यू भएदेखि हालसम्म यस फ्रान्चाइजीले विश्वव्यापी रूपमा ३ अर्ब डलरभन्दा बढी कमाइसकेको छ। यस श्रृंखलाका तेस्रो र चौथो किस्ताले बक्स अफिसमा सहजै १ अर्ब डलरको आँकडा पार गरेका थिए र अहिलेको प्रदर्शनले पाँचौं किस्ता पनि सोही दिशामा अघि बढेको संकेत गर्दछ।
चुनौतीहरूका बीच डिज्नी र पिक्सारको पुनरागमन
पछिल्ला केही वर्षहरू डिज्नी र पिक्सारका लागि निकै चुनौतीपूर्ण रहेका थिए। कोभिड-१९ महामारीपछि संसारभरि नै चलचित्र घरहरूमा दर्शकको उपस्थिति घटेको थियो। महामारीको समयमा र त्यसपछि पनि दर्शकहरू नेटफ्लिक्स र डिज्नी+ जस्ता स्ट्रिमिङ सेवाहरूमा बढी आकर्षित भए। यसले गर्दा हलसम्म दर्शकलाई फर्काउन ठूला-ठूला स्टुडियोहरूले ठूलो संघर्ष गर्नुपर्यो। विशेष गरी ठूलो बजेटका ब्लकबस्टर फिल्महरूले बक्स अफिसमा ठूलो क्षति बेहोर्नुपरेको थियो।
पिक्सारकै केही हालैका शीर्षकहरू बक्स अफिसमा अपेक्षाकृत रूपमा कमजोर सावित भएका थिए। अन्तरिक्ष साहसिक कथामा आधारित ‘एलियो’ र टोय स्टोरीकै स्पिन-ऑफको रूपमा आएको ‘लाइटइयर’ ले बक्स अफिसमा ठूलो धक्का खाएका थिए। त्यसैगरी, डिज्नीको ठूलो बजेटको स्टार वार्स स्पिन-अफ ‘मन्डलोरियन र ग्रोगु’ ले पनि आफ्नो १६५ मिलियन डलरको उत्पादन लागतको दोब्बर रकम उठाउन अझै संघर्ष गरिरहेको छ।
यस्तो अवस्थामा ‘टोय स्टोरी ५’ को भव्य सफलता डिज्नी र पिक्सारका लागि ठूलो राहत र बलियो पुनरागमन साबित भएको छ। यस फिल्मको अनुमानित उत्पादन बजेट २५ करोड डलर (२५० मिलियन डलर) रहेको छ। मार्केटिङ र प्रचारप्रसारका अन्य अतिरिक्त खर्चहरू उठाउन फिल्मले कम्तीमा पनि बजेटको दोब्बर (५०० मिलियन डलर) कमाउनुपर्ने हुन्छ। तर पिक्सारका फिल्महरूको ऐतिहासिक प्रदर्शन हेर्दा यो लक्ष्य हासिल गर्नु निकै सहज देखिन्छ। विगतमा पिक्सारका अधिकांश फिल्महरूले आफ्नो निर्माण र प्रचार लागतभन्दा तीन गुणा बढीसम्म कमाएका छन्। ‘द इनक्रेडिबल्स २’ र ‘इनसाइड आउट २’ जस्ता सिक्वेलहरूले १ अर्ब डलरभन्दा बढी कमाएको रेकर्ड यसअघि नै सुरक्षित छ।
पारिवारिक दर्शक र प्रिमियम स्क्रिनिङको जादू
यस पटकको ओपनिङ सप्ताहन्त अमेरिकी पर्व ‘फादर्स डे’ को समयमा परेकाले फिल्मले ठूलो संख्यामा पारिवारिक दर्शकहरूलाई हलसम्म तान्न सफल भयो। ‘एन्टटेलिजन्स’ को तथ्याङ्क अनुसार, फादर्स डे सप्ताहांतमा मात्रै करिब १ करोड १५ लाख (११.५ मिलियन) दर्शकहरू ‘टोय स्टोरी ५’ हेर्न हलमा पुगेका थिए। तीमध्ये करिब ७० प्रतिशत दर्शकहरू पारिवारिक समूहका थिए।
यस पटक दर्शकहरूले फिल्म हेर्नका लागि महँगो मूल्य पर्ने प्रिमियम र ठूला ढाँचाका स्क्रिनहरू रोजेका थिए। कुल दर्शकमध्ये एक चौथाईभन्दा बढीले आईम्याक्स (IMAX) जस्ता प्रिमियम स्क्रिनिङ रोजे, जसले गर्दा आईम्याक्सबाट मात्रै घरेलु बजारमा ११.५ मिलियन डलर र विश्वभर १८.४ मिलियन डलरको टिकट बिक्री भयो।
रेन्ट्राकका बजार प्रवृत्ति प्रमुख पल डेर्गाराबेदियन भन्छन्, "टोय स्टोरी ५ को यो विशाल डेब्युले अर्को अविश्वसनीय गर्मी सप्ताहांत (समर विकेन्ड) सिर्जना गरेको छ। यस फिल्मले हरेक सम्भावित दर्शक समूहलाई आकर्षित गर्न सफल भयो र यो एक पूर्ण पारिवारिक चलचित्र साबित भएको छ।"
तथ्याङ्कहरूले के देखाउँछन् भने पछिल्ला दुई वर्षमा ‘PG’ (अभिभावकको निगरानी आवश्यक पर्ने) रेटिङ भएका पारिवारिक फिल्महरूले बक्स अफिसमा पीजी-१३ र आर-रेटेड (वयस्क) फिल्महरूलाई निरन्तर पछि पारिरहेका छन्।
सुस्त तर स्थिर बक्स अफिस र भावी अनुमान
सामान्यतया एनिमेटेड फिल्महरूको एउटा विशेषता के हुन्छ भने, यिनीहरू सुरुको हप्तामै धेरै कमाएर चुप लाग्दैनन्। बरु, यस्ता फिल्महरू लामो समयसम्म हलहरूमा टिकिरहन्छन्। दर्शकहरूले एकअर्कालाई दिने प्रतिक्रिया (वर्ड अफ माउथ) को बलमा यिनीहरूको टिकट बिक्री हप्तौंसम्म स्थिर रहन्छ।
‘टोय स्टोरी ५’ को हकमा पनि यही लागू हुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। पल डेर्गाराबेदियन थप्छन्, "डिज्नी र पिक्सारले एकदमै सही समयमा र उत्कृष्ट बजार प्रवर्द्धनका साथ यो फिल्म प्रदर्शनमा ल्याएका छन्, जसले दर्शक र समीक्षक दुवैको मन जित्न सफल भएको छ। अब यो फिल्म सिनेमाघरहरूमा हप्तौंसम्म टिकिरहने र विश्वव्यापी बक्स अफिसमा १ अर्ब डलर वा सोभन्दा बढी कमाउने बाटोमा अगाडि बढेको देखिन्छ।"
१९९५ मा कम्प्युटर-उत्पन्न ग्राफिक्समा क्रान्ति ल्याएर सुरु भएको यो यात्रा आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक र प्रभावकारी छ। प्रविधि जतिसुकै बदलिए पनि र ट्याब्लेट वा स्मार्टफोन जस्ता ग्याजेटहरू बालबालिकाको जीवनमा हाबी भए पनि, वुडी र बज लाइटइयरप्रतिको साँचो माया दर्शकहरूमाझ कहिल्यै समाप्त नहुने कुरा यस फिल्मको सफलताले पुष्टि गरेको छ।
