सरकारले सवारी तथा यातायात व्यवस्थासम्बन्धी कानुनमा संशोधन गर्दै ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्नेहरूमाथि लाग्ने जरिवानालाई उल्लेख्य रूपमा वृद्धि गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। 

सडक अनुशासन कायम गर्न, दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न तथा चालकहरूलाई सडक सुरक्षाप्रति थप जिम्मेवार बनाउने उद्देश्यका साथ यो मस्यौदा तयार पारिएको हो। प्रस्तावित नयाँ व्यवस्था अनुसार विभिन्न सवारी नियम उल्लङ्घनमा साबिकको तुलनामा निकै गुणा बढी जरिवाना तोकिएको छ।

मुख्य कसुर र प्रस्तावित नयाँ जरिवाना दरहरू:

• मादक पदार्थ सेवन (मापसे): मापसे गरी सवारी साधन चलाएमा अब न्यूनतम २५ हजारदेखि अधिकतम ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने प्रस्ताव गरिएको छ। हाल यस कसुरमा ४ सयदेखि १ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म मात्र जरिवाना लाग्ने व्यवस्था छ।

• लेन अनुशासन र मोबाइल प्रयोग: लेन मिच्ने, वान वे (एकतर्फी सडक) मा प्रवेश गर्ने र सवारी चलाउँदा मोबाइल फोन प्रयोग गर्नेलाई सोझै १० हजार रुपैयाँ जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ। हाल यसमा ४ सयदेखि १ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म जरिवाना तोकिएको छ।

• लाइसेन्स र प्रयोजनविपरीत सवारी प्रयोग: सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स) विना सवारी चलाउने तथा दर्ता भएको प्रयोजनभन्दा फरक काममा सवारी साधन प्रयोग गरेमा ५ हजारदेखि २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना लाग्नेछ। हाल यस कसुरमा २ हजार रुपैयाँसम्म मात्र जरिवानाको व्यवस्था छ।

• गति सीमा उल्लङ्घन: तोकिएको सीमाभन्दा बढी गतिमा सवारी चलाएमा २५ हजारदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ (हाल १ हजार रुपैयाँ मात्र छ)। त्यस्तै, सडकमा तोकिएको भन्दा कम गतिमा सवारी चलाएमा पनि ३ हजारदेखि ५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने नयाँ व्यवस्था थपिएको छ, जुन यसअघि कायम थिएन।

• हेलमेट नलगाउने: हेलमेट नलगाई दुई पाङ्ग्रे सवारी साधन चलाउनेलाई ३ हजार रुपैयाँ जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ (हाल ४ सयदेखि १ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म जरिवाना लाग्ने गरेको छ)।

• अपारदर्शी (कालो) सिसा प्रयोग: बाहिरबाट भित्र नदेखिने गरी सवारी साधनमा अपारदर्शी वा कालो सिसा राख्ने वा अन्य वस्तु राखेर छेक्नेलाई पहिलो पटक १ लाख रुपैयाँसम्म जरिवानाको कडा प्रस्ताव गरिएको छ।

• सडकमा अवरोध पुर्‍याउने: सडकमा मालसामान, निर्माण सामग्री, पशुचौपाया वा सवारी साधन राखेर आवागमनमा बाधा पुर्‍याएमा ५ हजारदेखि २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ (हाल १ हजार रुपैयाँ जरिवाना लाग्ने गरेको छ)।

अन्य नयाँ तथा प्रस्तावित जरिवानाहरू:

• पैदलयात्री (जेब्राक्रसिङ बाहेक): जेब्राक्रसिङ वा तोकिएको स्थानभन्दा अन्यत्रबाट सडक पार गर्ने पैदलयात्रीलाई ५ सय रुपैयाँ जरिवाना गरिनेछ।

• अनुमतिविना विदेशी सवारी साधन: अनुमति नलिई नेपालमा चलाइने विदेशी सवारी साधनलाई २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ (हाल ५ हजार रुपैयाँ छ)।

• असुरक्षित ओभरटेक: ओभरटेक गर्न निषेध गरिएको वा असुरक्षित स्थानमा ओभरटेक गरेमा २ हजार रुपैयाँ जरिवाना हुनेछ।

• सडकमा फोहोर फाल्ने: गुडिरहेको सवारी साधनबाट सडकमा फोहोर फाल्नेलाई १ हजार रुपैयाँ जरिवाना तोकिएको छ।

• ट्याक्सीको मनपरी: मिटरमा जान अस्वीकार गर्ने ट्याक्सी चालकलाई ३ हजार रुपैयाँ जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ।

• अफलाइन राइड सेयरिङ: दुई पाङ्ग्रे सवारी साधनले अनधिकृत रूपमा अफलाइन सेवा (राइड सेयरिङ) प्रदान गरेमा २ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिनेछ।

कार्यान्वयनको अवस्था:

सडक सुरक्षालाई केन्द्रमा राखेर तयार पारिएको यो जरिवाना वृद्धिको प्रस्ताव हाल मस्यौदाको चरणमा छ। यो प्रस्तावित व्यवस्था संसद्‌बाट कानुनका रूपमा पारित भई प्रमाणीकरण भएपछि मात्र पूर्ण रूपमा कार्यान्वयनमा आउने छ।