नेपालमा नवीन उद्यमशीलता (स्टार्टअप) लाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारी प्रयासले तीव्रता पाएको छ। औद्योगिक व्यवसाय विकास प्रतिष्ठानले चालू आर्थिक वर्षका लागि देशभरका ९६६ वटा स्टार्टअप परियोजनाहरूलाई सहुलियतपूर्ण कर्जा उपलब्ध गराउन सिफारिस गरेको छ । 

यो संख्या गत वर्षको तुलनामा तीन गुणाले बढी हो, जसले नेपाली युवाहरूमा उद्यमशीलताप्रति बढ्दो आकर्षण र सरकारको सक्रियतालाई प्रष्ट पार्छ ।

तीन प्रतिशत ब्याजमा २५ लाखसम्म कर्जा

सिफारिसमा परेका स्टार्टअप परियोजनाहरूले राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमार्फत वार्षिक मात्र तीन प्रतिशत ब्याजदरमा सहुलियतपूर्ण कर्जा प्राप्त गर्नेछन् । सरकारले स्टार्टअप उद्यम कर्जा सञ्चालन कार्यविधि, २०८१ बमोजिम प्रति परियोजना अधिकतम २५ लाख रुपैयाँसम्म कर्जा प्रवाह गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ । यस कर्जाका लागि उद्यमीहरूले आफ्नो सञ्चालनमा रहेको परियोजनालाई नै धितोको रूपमा राख्न सक्नेछन् ।

सरकारले चालू आर्थिक वर्षमा स्टार्टअप कर्जाका लागि कुल १ अर्ब रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । गत आर्थिक वर्षमा भने जम्मा १९५ वटा परियोजनालाई मात्र यो कर्जा प्रदान गरिएको थियो ।

छनोट प्रक्रिया: ५ हजारभन्दा बढी आवेदन

यस वर्ष स्टार्टअप कर्जाका लागि उत्साहजनक सहभागिता देखिएको थियो । प्रतिष्ठानका अनुसार कुल ५ हजार १५८ वटा परियोजनाको प्रस्ताव परेको थियो । तीमध्ये प्रारम्भिक चरणको छनोटमा १ हजार २९८ परियोजनाहरू परेका थिए ।

छनोटमा परेका आवेदकहरूलाई देशका प्रमुख सात शहरहरू– विराटनगर, जनकपुर, काठमाडौं, पोखरा, बुटवल, सुर्खेत र धनगढीमा प्रस्तुतीकरण (प्रिजेन्टेसन) का लागि बोलाइएको थियो । मूल्यांकन समितिले उद्यमीहरूको व्यावसायिक योजना, वित्तीय विवरण, परियोजनाको फोटो तथा भिडियो र प्रस्तुतीकरणलाई आधार मानी अंक प्रदान गरेको थियो । अन्तिम सिफारिसमा पर्नका लागि कम्तिमा ५० प्रतिशत अंक प्राप्त गर्नुपर्ने मापदण्ड तोकिएको थियो ।

हिमालदेखि तराईसम्मका परियोजना समेटिए

सिफारिस भएका ९६६ परियोजनाहरू भौगोलिक रूपमा पनि समावेशी देखिएका छन् । सुदूरपूर्वको ताप्लेजुङदेखि सुदूरपश्चिमको दार्चुलासम्मका स्टार्टअपहरू यसमा समेटिएका छन् । कृषि, सूचना प्रविधि, पर्यटन, उत्पादनमूलक उद्योग लगायतका विविध क्षेत्रका स्टार्टअपहरूले यो सहुलियत पाउने भएका छन् ।

बैंकमा सम्पर्क गर्न तीन दिनको समय

औद्योगिक व्यवसाय विकास प्रतिष्ठानका अनुसार सिफारिसमा परेका उद्यमीहरूको विवरण र उनीहरूले कर्जा पाउने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको विशिष्ट शाखाको नामावली वेबसाइटमा प्रकाशित गरिसकिएको छ ।

सिफारिसमा परेका उद्यमीहरूले सूचना प्रकाशित भएको मितिले तीन दिनभित्र सम्बन्धित बैंक शाखामा सम्पर्क गरी आवश्यक कागजात पेश गर्नुपर्नेछ । तोकिएको समयभित्र सम्पर्क नगरेमा वा प्रक्रिया पूरा नगरेमा सिफारिस रकम स्वतः निष्क्रिय हुने प्रतिष्ठानले चेतावनी दिएको छ ।

कर्जाका लागि आवश्यक कागजातहरू

बैंकमा सम्पर्क गर्दा उद्यमीहरूले देहायका कागजातहरूको सक्कल र प्रतिलिपि साथमा लैजानुपर्ने प्रतिष्ठानको सूचनामा उल्लेख छ:

१. व्यवसाय दर्ता र नवीकरणको सक्कल प्रमाणपत्र ।
२. स्थायी लेखा नम्बर (PAN) वा मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT) दर्ताको प्रमाणपत्र ।
३. उद्यमीको नागरिकताको सक्कल प्रमाणपत्र ।
४. आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को कर चुक्ताको प्रमाणपत्र ।
५. आधिकारिक व्यक्तिको पासपोर्ट साइजको फोटो (३ प्रति) ।
६. व्यवसायको छाप ।
७. परियोजना लिज वा भाडामा सञ्चालनमा रहेको भए सम्झौताको प्रतिलिपि र अन्य निकायबाट लिनुपर्ने अनुमति पत्रहरू ।

उद्यमीहरूका लागि शर्तहरू

कार्यविधि अनुसार यसअघि अन्य कुनै निकायबाट सहुलियतपूर्ण कर्जा लिइसकेका उद्यमीहरूले यो सुविधा पाउने छैनन् । साथै, यो कार्यक्रम वार्षिक सालबसाली प्रकृतिको भएकाले असार मसान्तभित्र कर्जा सम्झौता र प्रवाह भइसक्नुपर्नेछ ।

सरकारको यो कदमले पूँजीको अभावमा खुम्चिएका नवप्रवर्तनकारी सोच भएका युवाहरूलाई आफ्नै देशमा स्वरोजगार बन्न र अरूलाई पनि रोजगारी सिर्जना गर्न ठूलो मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । हाल सिफारिस गरिएका परियोजनाहरूको विस्तृत नामावली प्रतिष्ठानको आधिकारिक वेबसाइट https://iedi.gov.np मा हेर्न सकिनेछ ।