अघिल्लो वर्षको असारमा यस्तो मुद्रास्फीति २.२० प्रतिशत मात्रै थियो। राष्ट्र बैंकका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को वार्षिक औसत मुद्रास्फीति भने ३.०८ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा वार्षिक औसत मुद्रास्फीति ४.०६ प्रतिशत थियो। अर्थात् औसत आधारमा महँगी केही घटे पनि पछिल्लो असारसम्म आइपुग्दा उपभोक्ताले तिर्ने मूल्यमा वृद्धि तीव्र भएको हो।
तेल र फलफूल सबैभन्दा बढी महँगिए
राष्ट्र बैंकको उपभोक्ता मूल्य सूचकांकअनुसार असारमा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मूल्य ५.२५ प्रतिशत बढेको छ। यस समूहभित्र फलफूलको मूल्य १५.९८ प्रतिशत र घ्यू तथा तेलको मूल्य १५.३७ प्रतिशत बढेको छ। त्यस्तै, माछा तथा मासुको मूल्य ७.३६ प्रतिशत, दूधजन्य पदार्थ तथा अण्डाको २.२७ प्रतिशत र तरकारीको १.६८ प्रतिशत बढेको छ। खाद्य समूहकै दाल तथा गेडागुडी भने ०.१४ प्रतिशतले सस्तो भएको छ।
गैर–खाद्य तथा सेवा समूहमा यातायातको मूल्य १२.०२ प्रतिशत बढेको छ। शिक्षा क्षेत्रमा ५.५४ प्रतिशत, कपडा तथा जुत्ताचप्पलमा ५.५३ प्रतिशत र होटल तथा रेस्टुरेन्ट सेवामा ४.१६ प्रतिशत मूल्यवृद्धि भएको छ। स्वास्थ्य सेवाको मूल्य भने २.२७ प्रतिशत बढेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाउँछ।
कुन वस्तु/सेवाको मूल्य कति बढ्यो?
नोट: माथिको तालिकाका प्रतिशतहरू २०८३ असारको अघिल्लो वर्षको असारसँग तुलना गरिएको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मूल्य परिवर्तन हुन्। स्रोत: नेपाल राष्ट्र बैंकको १२ महिनाको CPI तथ्यांक तथा तपाईंले उपलब्ध गराउनुभएको राष्ट्र बैंकको Excel डेटा।
औसत महँगीमा भने खाद्य वस्तु तुलनात्मक रूपमा कम बढे
सम्पूर्ण आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को औसतमा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति १.०४ प्रतिशत मात्रै रहेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा यो समूहको औसत मुद्रास्फीति ४.६९ प्रतिशत थियो।
तर गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको औसत मुद्रास्फीति ४.२१ प्रतिशत पुगेको छ। यस समूहमा विशेषगरी विविध वस्तु तथा सेवाको मूल्य १७.६१ प्रतिशत, शिक्षाको ७.०४ प्रतिशत, यातायातको ५.८० प्रतिशत र कपडा तथा जुत्ताचप्पलको ५.५६ प्रतिशत बढेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
यसले पछिल्लो समय खानपानभन्दा यातायात, शिक्षा तथा अन्य सेवाको लागतमा बढेको दबाब पनि महँगीको महत्त्वपूर्ण कारण बनेको देखाउँछ।