हरिप्रसाद शर्मा
नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैं मनाउन काठमाडौं उपत्यका छाडेर गाउँ फर्किनेको संख्या बढ्न थालेको छ ।

रोजगारी, व्यवसाय, अध्ययन तथा अन्य कामका सिलसिलामा काठमाडौंमा बस्दै आएका मानिसहरू दशैं नजिकिएसँगै आफ्नो थातथलो फर्किन थालेका हुन् । उपत्यकाबाट बाहिरिनेको संख्या बढेसँगै काठमाडौंका सडकमा सवारी चाप र चहलपहलसमेत घट्न थालेको छ ।

यातायात व्यवसायीका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टाको अवधिमा मात्रै अग्रिम टिकट लिएर ७८ हजारभन्दा बढी यात्रु काठमाडौं उपत्यकाबाट बाहिरिएका छन् । दशैं मनाउन घर फर्किने यात्रुको चाप बढेसँगै लामो दूरीका सार्वजनिक सवारीसाधनमा यात्रुको संख्या पनि बढेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ ।

घटस्थापना सुरु भएसँगै काठमाडौं छाड्ने क्रम बढ्न थालेको हो । हालसम्म करिब ५ लाखभन्दा बढी मानिसले काठमाडौं उपत्यका छाडिसकेको अनुमान गरिएको छ । दशैं नजिकिँदै जाँदा घर फर्किनेको संख्या अझै बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

काठमाडौं उपत्यका देशका विभिन्न जिल्लाबाट रोजगारी, अध्ययन र व्यवसायका लागि आएका मानिसहरूको प्रमुख गन्तव्य हो । वर्षभरि व्यस्त रहने उपत्यकाका बासिन्दा दशैंका बेला भने आफ्नो परिवार र आफन्तसँग पर्व मनाउन गाउँ फर्किने गर्छन् । विशेषगरी निजी तथा सरकारी कार्यालयमा काम गर्ने कर्मचारी, विद्यार्थी, मजदुर र व्यवसायीले दशैंको बिदालाई घर फर्किने अवसरका रूपमा उपयोग गर्छन् ।

दशैंमा परिवारका सदस्यसँग टीका, जमरा र आशीर्वाद साटासाट गर्ने परम्परा रहेकाले पनि यो समयमा गाउँ फर्किनेको संख्या उल्लेख्य हुने गर्छ । लामो समयदेखि परिवारबाट टाढा रहेकाहरू चाडपर्व मनाउन घर पुग्ने तयारीमा जुट्दा उपत्यकाका बसपार्कमा यात्रुको चहलपहल बढ्न थालेको छ ।

सडकमा घट्दै सवारी चाप

दशैं मनाउन उपत्यका छाड्नेको संख्या बढेसँगै काठमाडौंका मुख्य सडकमा सवारी चाप कम हुन थालेको छ । सामान्य दिनमा कार्यालय जाने–आउने समय तथा बजार क्षेत्रमा देखिने भीडभाड क्रमशः घट्दै गएको छ । उपत्यकामा बसोबास गर्ने ठूलो जनसंख्या बाहिरिएपछि सडकमा सवारीसाधनको चाप घट्ने गरेको छ ।

दैनिक कामकाज, किनमेल तथा कार्यालय आवतजावतका कारण व्यस्त रहने सडकमा दशैं नजिकिँदै जाँदा तुलनात्मक रूपमा सहज आवागमन हुन थालेको छ । यद्यपि, उपत्यकाभित्रका सबै सडकमा समान रूपमा चाप घटेको भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सडकअनुसारको तथ्यांक आवश्यक हुन्छ ।

घर फर्किनेको संख्या अझै बढ्ने अपेक्षा

दशैंको मुख्य दिन नजिकिँदै जाँदा उपत्यका छाड्ने यात्रुको संख्या थप बढ्ने अनुमान गरिएको छ । अग्रिम टिकट बुकिङ गर्ने यात्रुसँगै निजी सवारीसाधन तथा अन्य यातायातका माध्यमबाट बाहिरिनेहरू पनि हुने भएकाले उपत्यका छाड्नेको कुल संख्या अझ बढी हुन सक्छ ।

चाडपर्वका बेला यात्रुको चाप बढ्ने भएकाले यातायात व्यवस्थापन, सुरक्षित यात्रा र सडकको अवस्थालाई पनि महत्त्वका साथ हेरिन्छ । लामो दूरीका यात्रामा निस्कनेले टिकटको व्यवस्था समयमै गर्ने, सवारीसाधनको अवस्था जाँच गर्ने र यात्राका क्रममा सावधानी अपनाउने विषय महत्त्वपूर्ण हुन्छन् ।

दशैंसँगै काठमाडौंको चहलपहल गाउँघर र आफ्नो थातथलोतर्फ सर्न थालेको छ । परिवारसँग पर्व मनाउने उत्साहका साथ उपत्यका छाड्ने क्रम बढिरहँदा काठमाडौंका सडक भने क्रमशः कम व्यस्त देखिन थालेका छन् । आगामी दिनमा घर फर्किनेको संख्या बढेसँगै उपत्यकाको सवारी चाप अझ घट्न सक्ने देखिन्छ ।