अब निष्कासनकर्ता कम्पनी, बिक्री प्रबन्धक (मर्चेन्ट बैंक) तथा शेयर रजिस्ट्रारहरूले सी-आस्वा (C-ASBA) प्रणाली प्रयोग गरी सार्वजनिक निष्कासन तथा विभिन्न कर्पोरेट सूचनाहरू सिधै ‘मेरो शेयर’ (Mero Share) प्लेटफर्ममा प्रकाशित गर्न सक्ने भएका छन्।
यस व्यवस्थासँगै अब प्राथमिक शेयर (आईपीओ), हकप्रद शेयर, बोनस शेयर, लाभांश वितरण, ऋणपत्र फिर्ता (Redemption) तथा संस्थापक शेयरको ‘लक-इन’ (Lock-in) सम्बन्धी सम्पूर्ण विवरणहरू लगानीकर्ताले सिधै मेरो शेयरमार्फत एकै ठाउँमा हेर्न पाउनेछन्।
सूचनाको असमानता हट्ने अपेक्षा
नेपाली पूँजी बजारमा लामो समयदेखि ‘सूचनाको असमानता’ (Information Asymmetry) एउटा मुख्य चुनौती रहँदै आएको छ। हालसम्म कम्पनीहरूले लाभांश वितरण वा साधारण सभाका सूचना विभिन्न राष्ट्रिय दैनिक पत्रपत्रिका, नेप्से वा आफ्ना व्यक्तिगत वेबसाइटमा छरपस्ट रूपमा प्रकाशित गर्ने गरेका थिए। जसका कारण आम सर्वसाधारण लगानीकर्तासम्म समयमै सही सूचना पुग्न कठिन हुने गर्थ्यो।
विशेषगरी, जलविद्युत् लगायतका कम्पनीहरूको ३ वर्षे संस्थापक तथा स्थानीय शेयरको ‘लक-इन’ अवधि कहिले सकिन्छ भन्ने जानकारी समयमै नपाउँदा दोस्रो बजारमा ठूला लगानीकर्ताले पहिले नै शेयर बेच्ने र साना लगानीकर्ता फस्ने जोखिम उच्च रहँदै आएको थियो। अब लक-इन खुल्ने मिति र कित्ता संख्या सिधै लगानीकर्ताको दैनिक प्रयोगमा रहने मेरो शेयरमै उपलब्ध हुँदा बजारमा हुने यस्ता भित्री चलखेललाई नियन्त्रण गर्न मद्दत पुग्नेछ।
हाल नेपालमा ६० लाखभन्दा बढी डिम्याट खाता र लाखौँ मेरो शेयर प्रयोगकर्ता छन्। आईपीओ भर्ने र शेयर स्थानान्तरण गर्ने साझा डिजिटल प्लेटफर्ममै कम्पनीका सबै वित्तीय कारबाही (कर्पोरेट एक्सन) सम्बन्धी सूचना एकीकृत हुनु डिजिटलाइजेसनको दिशामा सकारात्मक फड्को हो। यसले आम लगानीकर्तालाई कुनै पनि कम्पनीमा लगानी गर्नुअघि वा भइरहेको शेयर व्यवस्थापन गर्दा सुसूचित र तथ्यपरक निर्णय लिन सक्षम बनाउने देखिन्छ।