ब्लूमबर्ग बिलियनेर इन्डेक्सका अनुसार, टेस्ला र स्पेसएक्सका मालिक मस्कको कुल सम्पत्ति १.११ ट्रिलियन डलर (करिब ८२८ अर्ब पाउण्ड) पुगेको छ। यससँगै उनले विश्वकै धनी व्यक्तिको रूपमा आफ्नो स्थान अझ मजबुत बनाएका छन्।
शेयर बजारमा उत्साहजनक सुरुवात
नास्ड्याक (Nasdaq) स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत हुँदा स्पेसएक्सको बजार मूल्याङ्कन २.२ ट्रिलियन डलर कायम गरिएको छ। कम्पनीले सुरुमा प्रतिशेयर १३५ डलर मूल्य तोकेको भए पनि कारोबार १५० डलरबाट सुरु भई छोटो समयमै १७६.५० डलरसम्म पुगेको थियो। शुक्रबार कारोबार बन्द हुँदा यसको शेयर मूल्य १६१ डलर कायम भयो।
शेयर बजारमा सार्वजनिक हुनुअघि नै स्पेसएक्सले आईपीओ (IPO) मार्फत लगानीकर्ताहरूबाट ७५ अर्ब डलर संकलन गरिसकेको थियो। कम्पनीमा मस्कको ४२ प्रतिशत हिस्सेदारी छ, जसको अर्थ कम्पनीको निर्णय प्रक्रियामा उनको एकल नियन्त्रण रहन्छ।
मस्कको सम्पत्तिको विवरण:
-
स्पेसएक्समा शेयर: ७६७.१ अर्ब डलर
-
स्पेसएक्स विकल्प (Options): ५३.८ अर्ब डलर
-
टेस्लामा शेयर: १६८ अर्ब डलर
-
टेस्ला विकल्प: ११६.४ अर्ब डलर
सम्पत्ति वृद्धिसँगै सुरु भयो विवाद र बहस
मस्क विश्वको पहिलो खर्बपति बनेसँगै विश्वव्यापी रूपमा सम्पत्ति असमानताका बारेमा बहस चर्किएको छ। उनको कुल सम्पत्ति अहिले पोल्याण्ड वा स्विट्जरल्याण्ड जस्ता मुलुकको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) भन्दा पनि बढी छ।
मस्कको यो अथाह सम्पत्ति र बढ्दो राजनीतिक प्रभावले उनलाई एक शक्तिशाली तर विवादित व्यक्तित्व बनाएको छ। उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चुनावी अभियानमा करोडौं डलर खर्च गरेका थिए भने हालै नवनिर्मित 'सरकारी दक्षता विभाग' (DOGE) को नेतृत्व समेत गरिरहेका छन्।
यद्यपि, उनको केही कदमको कडा आलोचना समेत भएको छ। मस्कले अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय विकास नियोग (USAID) बन्द गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्, जसले गर्दा सन् २०३० सम्ममा विश्वभर थप १ करोड ४० लाख मानिसको मृत्यु हुन सक्ने चेतावनी 'द ल्यान्सेट' मेडिकल जर्नलका अनुसन्धानकर्ताहरूले दिएका छन्। त्यस्तै, बेलायती प्रधानमन्त्री सर केयर स्टारमरसँगको विवाद र आप्रवासन सम्बन्धी उनका अभिव्यक्तिहरूले पनि उनलाई चर्चा र विवादमा ल्याएको छ।
अमेरिकी सिनेटर बर्नी स्यान्डर्स र एलिजाबेथ वारेनले मस्कको खर्बपति हैसियतलाई 'खतराको घण्टी' भन्दै धनाढ्यहरूमाथि थप कर लगाउनुपर्ने माग गरेका छन्।
जोखिम र भविष्यको योजना
मस्कको यो सम्पत्ति मुख्यतया शेयरको मूल्यमा आधारित (Paper Wealth) हो। उनी कम्तीमा एक वर्षसम्म स्पेसएक्सको आफ्नो शेयर बिक्री गर्न पाउने छैनन्। रोचक पक्ष के छ भने, स्पेसएक्स हालसम्म नाफामा गएको कम्पनी होइन। आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) र भौतिक पूर्वाधारमा ठूलो लगानी गरेका कारण सन् २०२५ र २०२६ मा मात्रै कम्पनीले ९ अर्ब डलरभन्दा बढी नोक्सानी बेहोरेको छ।
स्पेसएक्सको मुख्य उद्देश्य 'स्टारलिङ्क' इन्टरनेट सेवाको विस्तार, पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने रकेट निर्माण र एआई (AI) क्षेत्रमा प्रभुत्व जमाउनु हो। कम्पनीको दीर्घकालीन लक्ष्य "मानव जीवनलाई बहु-ग्रहीय (Multi-planetary) बनाउनु र चन्द्रमामा आधारित अर्थतन्त्रको विकास गर्नु" रहेको यसको विवरणपत्र (Prospectus) मा उल्लेख छ।
लगानीकर्ताहरू मस्कको यो महत्त्वाकांक्षी दृष्टिकोणप्रति उत्साहित देखिएका छन्। यद्यपि, केही विश्लेषकहरूले भने कम्पनीको वास्तविक वित्तीय अवस्थाभन्दा पनि मस्कको नाम र 'हाइप'का कारण शेयर मूल्य बढेको भन्दै सतर्क रहन चेतावनी दिएका छन्।
