नयाँ दिल्ली

मङ्गलबार एलन मस्कको स्पेस तथा एआई कम्पनी 'स्पेसएक्स' को सेयर १४ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ । यससँगै कम्पनीको बजार पुँजीकरण २.८५ ट्रिलियन डलर (करिब २४० लाख करोड रुपैयाँ) नाघेको छ।<

यस वृद्धिसँगै स्पेसएक्सले प्रविधि क्षेत्रकै ठूलो कम्पनी अमेजन र केही समयका लागि माइक्रोसफ्टलाई समेत उछिनेको छ। स्पेसएक्स अहिले विश्वकै पाँचौँ मूल्यवान् कम्पनी बनेको छ।

यसअघि सोमबार पनि स्पेसएक्सको सेयर २० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको थियो। यसबाट एलन मस्कले एकै दिनमा १६४ बिलियन डलर (करिब १५.५ लाख करोड रुपैयाँ) कमाएका छन्। यो वारेन बफेटको जीवनभरको कुल सम्पत्ति १४८ बिलियन डलर (करिब १४ लाख करोड रुपैयाँ) भन्दा ११ प्रतिशत बढी हो। वाल स्ट्रिटमा सूचीकृत भएको केही दिनमै लगानीकर्ताहरूले यस कम्पनीको सेयर व्यापक रूपमा खरिद गरिरहेका छन्।

बजार पुँजीकरण २.८५ ट्रिलियन डलर पुग्यो

मङ्गलबार यस अन्तरिक्ष तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) कम्पनीको सेयर २२० डलरमा कारोबार भइरहेको थियो, जुन अघिल्लो दिनको तुलनामा १४.३ प्रतिशतको वृद्धि हो। यो मूल्य यसको आईपीओ (IPO) मूल्य १३५ डलरको तुलनामा ६२ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि हो।

यो स्तरमा स्पेसएक्सको कुल बजार मूल्य करिब २.८५ ट्रिलियन डलर अनुमान गरिएको छ, जसले यसलाई विश्वका उत्कृष्ट पाँच मूल्यवान् कम्पनीको सूचीमा स्थापित गरेको छ। नास्डाक कम्पोजिट इन्डेक्स (Nasdaq Composite Index) को वृद्धिमा यो कम्पनी अहिले सबैभन्दा ठूलो योगदानकर्ता बनेको छ।

अमेजन र माइक्रोसफ्टलाई पछि पार्दै

यस वृद्धिसँगै स्पेसएक्सले करिब २.६४ ट्रिलियन डलर बजार पुँजीकरण भएको अमेजनलाई उछिनेको छ। कम्पनीले केही समयका लागि माइक्रोसफ्टलाई समेत पछि पारेको थियो,जसको बजार मूल्य करिब २.९२ ट्रिलियन डलर रहेको छ (यद्यपि त्यसपछि स्पेसएक्सको सेयर मूल्यमा सामान्य गिरावट आएको छ)। हाल विश्वका शीर्ष तीन ठूला कम्पनीहरूको बजार मूल्याङ्कन भने ४ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी रहेको छ।

विकल्प (Options) कारोबार सुरु भएसँगै लगानीकर्ता उत्साहित

स्पेसएक्सको सेयरसँग जोडिएको 'अप्सन ट्रेडिङ' (विकल्प कारोबार) मङ्गलबारदेखि सुरु भएसँगै लगानीकर्ताको चासो थप बढेको हो। यससँगै बजारका सहभागीहरूले यो नयाँ सूचीकृत सेयरको दिशामा लगानी गर्ने वा बाजी लगाउने नयाँ माध्यम पाएका छन्।

अप्सन विश्लेषण प्लेटफर्म 'स्पटगामा' (SpotGamma) का संस्थापक ब्रेन्ट कोचुबाका अनुसार मङ्गलबारदेखि 'SPCX' अप्सन सुरु भएको हो, जसले मासिक म्याद सकिने विकल्प र २५ डलरदेखि ३८० डलरसम्मको स्ट्राइक मूल्य प्रदान गर्दछ।

उनका अनुसार यदि 'कल अप्सन' को माग बलियो रह्यो भने न्यून तरलताको अवस्थामा पनि डिलरहरू SPCX सेयर किन्न बाध्य हुन सक्छन्। अर्को हप्ता इन्डेक्सको माग अझै बढ्न सक्ने अनुमान छ, जबकि आगामी १ देखि २ महिनासम्म थप सेयर बजारमा उपलब्ध हुने सम्भावना न्यून छ।

मूल्याङ्कनमा उठ्यो प्रश्न, विज्ञले भने– 'यो केवल अनुमान हो'

कम्पनीको यो तीव्र वृद्धिका बावजुद केही बजार विश्लेषकहरूले यो मूल्याङ्कनको औचित्यमाथि प्रश्न उठाएका छन्। स्विसकोट बैंकका वरिष्ठ बजार विश्लेषक इपेक ओजकार्डेस्कायाले भनिन्, "हामी निश्चित रूपमा भन्न सक्छौँ कि यो मूल्याङ्कन आजको सन्दर्भमा व्यावहारिक देखिँदैन। मानिसहरूले भविष्यमा अरू कसैले योभन्दा बढी मूल्यमा किन्नेछ र भाउ बढ्नेछ भन्ने आशामा मात्र स्पेसएक्स खरिद गरिरहेका छन्, जुन केवल एक अनुमान मात्र हो।"