यस साइबर हमलामा कम्पनीका २ लाखभन्दा बढी गोप्य फाइलहरू लीक भएका छन्, जसमा टाटाका दुई ठूला वैश्विक ग्राहकहरू– एप्पल र टेस्लाका कम्पोनेन्ट डिजाइन, स्पेसिफिकेसन पेपर र अति गोप्य कागजातहरू सामेल छन्।
यद्यपि, टाटा इलेक्ट्रोनिक्सले यस घटनाबाट आफ्नो बिजनेस अपरेसन (व्यापारिक कामकाज) मा कुनै असर नपरेको र सम्पूर्ण कार्यहरू सामान्य रूपमा चलिरहेको स्पष्ट पारेको छ।
एप्पलको साइबर सेक्युरिटी टोलीद्वारा अनुसन्धान सुरु
भारतीय सञ्चारमाध्यम मनीकन्ट्रोलका अनुसार, एप्पलको ग्लोबल साइबर सेक्युरिटी टोलीले यस डेटा ब्रिच (तथ्याङ्क चोरी) को अनुसन्धान र एनालिसिस सुरु गरिसकेको छ। एप्पलले पनि हाललाई यस लीकबाट आफ्नो बिजनेस अपरेसनमा कुनै खतरा नरहेको बताएको छ।
‘वल्र्ड लिक्स’ ग्याङले लियो जिम्मेवारी, ६३० जीबी डेटा चोरी
साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार ’वल्र्ड लिक्स’ नामक र्यान्समवेयर समूहले टाटा इलेक्ट्रोनिक्सको सिस्टमबाट डेटा चोरी गरी डार्क वेबमा पोस्ट गरेको हो। यस समूहले यसअघि खेलकुद सामग्री उत्पादक कम्पनी ’नाइकी’ को सिस्टममा पनि साइबर आक्रमण गरेको दाबी गरेको थियो।
डार्क नेटमा उपलब्ध जानकारी अनुसार लीक गरिएको कुल डेटा ६३० गीगाबाइट (जीबी) रहेको छ, जसमा २ लाखभन्दा बढी फाइल र फोल्डरहरू छन्।
एप्पल र टेस्लाका ’ट्रेड सेक्रेट्स’ बाहिरिए
लीक भएको डेटाबेसमा एप्पलका धेरै फोल्डरहरू भेटिएका छन्, जसमध्ये केहीको नाम ‘कम.एप्पल.फ्याक्ट्रीडेटा’ राखिएको छ। यसमा सामग्रीको स्पेसिफिकेसन सम्बन्धी जानकारी छ। यसबाहेक, ५२ पानाको एउटा यस्तो कागजात पनि फेला परेको छ, जसमा आईफोनको सर्किट बोर्ड कम्पोनेन्टको क्वालिटी इन्स्पेक्सन स्ट्यान्डर्ड (गुणस्तर जाँच मापदण्ड) को विस्तृत विवरण छ।
त्यस्तै, टेस्लाका पार्टपुर्जासँग सम्बन्धित एउटा फोल्डर ‘एनभी३६ चार्जपोर्ट कन्ट्रोलर – नर्थ अमेरिका’ नाममा फेला परेको छ। यो टेस्लाको अपग्रेड गरिएको ’मोडेल वाई’ एसयूभीको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। टेस्लाको सन् २०२३ को अर्को एउटा कागजात पनि फेला परेको छ जसमा ’ट्रेड सिक्रेट’ (व्यापारिक गोपनीयता) लेखिएको छ; यो उसको परिमार्जित ’मोडेल ३’ सिडान (प्रोजेक्ट हाइल्यान्ड) को एसेम्बली डकुमेन्ट हो।
कर्मचारीहरूको पासपोर्ट र इमेल पनि जोखिममा
भारतीय साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ता राजशेखर राजहरियाले यी फाइलहरूको अध्ययन गरेपछि डार्क वेबमा केवल डिजाइन मात्र नभई वर्षौँ पुराना इमेल, इभेन्ट लग र विदेशी नागरिकसहित टाटाका कर्मचारीहरूको पासपोर्टका कपीहरू समेत उपलब्ध रहेको खुलासा गरेका छन्। अर्का अनुसन्धानकर्ता राकेश कृष्णनका अनुसार यो डेटा डार्क वेबमा गत जुन १० देखि नै उपलब्ध थियो।
टाटासँग फिरौतीको माग
यस साइबर हमलापछि टाटा इलेक्ट्रोनिक्सलाई फिरौती (र्यान्सम) का लागि फोन तथा म्यासेजहरू आएको स्रोतले जनाएको छ। यद्यपि, फिरौतीको मागका बारेमा टाटा इलेक्ट्रोनिक्सले आधिकारिक रूपमा केही भन्न अस्वीकार गरेको छ। भारत सरकारको साइबर एजेन्सी ’सर्ट–इन’ ले पनि यस विषयमा हालसम्म कुनै टिप्पणी गरेको छैन।
टाटाको होसुर थैली प्लान्टको ३३ वटा फाइल लीक
लीक भएको डेटामध्ये तमिलनाडुको होसुरमा रहेको टाटाको मुख्य आईफोन एसेम्बली प्लान्टसँग सम्बन्धित ३३ वटा फाइल र फोल्डरहरू फेला परेका छन्। टाटाले गत हप्ता नै आफ्ना आईफोन एसेम्बली अपरेसनसँग जोडिएका केही कर्मचारीहरूलाई यस डेटा ब्रिचको जानकारी दिइसकेको थियो।
टाटा इलेक्ट्रोनिक्सले भारतमा उत्पादन हुने कुल आईफोनको करिब एक–तिहाइ (३३ प्रतिशत) हिस्सा उत्पादन गर्दछ, भने बाँकी हिस्सा फक्सकनले तयार गर्छ।
एप्पलको सप्लाई चेनका लागि नयाँ टाउको दुखाइ
भारतमा एप्पलको सप्लाई चेनका लागि यो घटना अर्को ठूलो धक्का मानिएको छ। यसअघि होसुरमा आईफोनका पार्टपुर्जा बनाउने प्लान्ट नजिकैको कृषियोग्य भूमि प्रदूषित गरेको आरोपमा पनि टाटामाथि अनुसन्धान भइरहेको छ।
भारतलाई इलेक्ट्रोनिक्स म्यानुफ्याक्चरिङको पावरहाउस बनाउने प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको योजना अन्तर्गत, टाटा चीनबाहिर एप्पलको सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण साझेदारका रूपमा अगाडि बढिरहेको छ। यसअघि गत वर्ष टाटा ग्रुपकै बेलायती कम्पनी जागुआर ल्यान्ड रोभर (जेएलआर) मा पनि साइबर आक्रमण भएको थियो, जसका कारण ६ हप्तासम्म प्रोडक्सन ठप्प भएको थियो।
के हो डार्क वेब र र्यान्समवेयर अट्याक?
डार्क वेबः यो इन्टरनेटको यस्तो लुकेको हिस्सा हो जुन गुगल वा बिंग जस्ता सामान्य सर्च इन्जिनमा भेटिँदैन। यसलाई एक्सेस गर्न विशेष सफ्टवेयर (जस्तैः टोर ब्राउजर) को आवश्यकता पर्दछ। प्रायः यसको प्रयोग अवैध गतिविधि र चोरीका डेटा खरिद–बिक्री गर्नका लागि गरिन्छ।
र्यान्समवेयरः यो एक प्रकारको खतरनाक डिजिटल भाइरस (माल्वेयर) हो, जसले कुनै कम्पनी वा व्यक्तिको कम्प्युटर सिस्टमलाई लक वा ह्याक गरिदिन्छ। त्यसपछि ह्याकरहरूले उक्त डेटा डिलिट वा लीक गरिदिने धम्की दिँदै मोटो रकम फिरौतीका रूपमा माग्ने गर्छन्।
