सुवास निरौला 
नेपालको पूँजी बजारमा पछिल्लो समय प्रिमियम र बुक बिल्डिङ विधिमार्फत शेयर निष्कासन गर्ने क्रम बिस्तारै बढ्न थालेको छ। 

विशेष गरी वास्तविक क्षेत्रका कम्पनीहरूले आफ्नो नेटवर्थ र साख अनुसारको मूल्य पाउन यो विधिलाई रोज्न थालेका छन्। यसै क्रममा आज (असार १९ गते) औषधि उत्पादक कम्पनी ‘टाइम फर्मास्युटिकल्स लिमिटेड’ ले योग्य संस्थागत लगानीकर्ताहरूका लागि ‘रोड सो’ आयोजना गर्दै छ भने अर्कोतर्फ निजी क्षेत्रको प्रतिष्ठित ‘नर्भिक इन्टरनेशनल हस्पिटल’ले अघिल्लो पटकको बोलकबोलमा आएको मूल्यमा चित्त नबुझेपछि दोस्रो पटक प्रक्रिया सुरु गर्ने निर्णय गरेको छ।

टाइम फर्मास्युटिकल्सको आज रोड सो

नवलपुरको गैँडाकोटमा मुख्य कार्यालय रहेको टाइम फर्मास्युटिकल्स लिमिटेडले बुक बिल्डिङ विधिमार्फत धितोपत्रको सार्वजनिक निष्कासन गर्ने प्रक्रियाको महत्वपूर्ण चरण आज पूरा गर्दै छ। कम्पनीले आज असार १९ गते शुक्रवार दिउँसो ३:०० बजे काठमाडौँको होटल याक एण्ड यतीमा योग्य संस्थागत लगानीकर्ताहरूका लागि छलफल कार्यक्रम (Road Show) आयोजना गरेको छ।

कम्पनीको धितोपत्र निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धक नबिल इन्भेस्टमेन्ट बैंकिङ्ग लिमिटेडका अनुसार, यो कार्यक्रममा योग्य संस्थागत लगानीकर्ताहरूले कम्पनीको प्रारम्भिक विवरण पत्रमाथि सुझाव दिनेछन्। साथै, उनीहरूले खरिद गर्न चाहेको न्यूनतम धितोपत्र सङ्ख्या र आशय मूल्य समेत पेस गर्नेछन्। संस्थागत लगानीकर्ताहरूले दिने यही आशय मूल्यकै आधारमा कम्पनीको शेयरको माथिल्लो र तल्लो सीमा तय हुनेछ। औषधि उत्पादन क्षेत्रमा स्थापित यस कम्पनीको वित्तीय विवरण र तीन वर्षको लेखा परीक्षण प्रतिवेदनका आधारमा लगानीकर्ताहरूले आफ्नो मूल्याङ्कन पेस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नर्भिकको नयाँ रणनीति: मूल्यमा सम्झौता नगर्ने

टाइम फर्मास्युटिकल्स उत्साहका साथ बजारमा प्रवेश गरिरहँदा, अस्पताल क्षेत्रबाट पहिलो पटक शेयर बजारमा छिर्ने तयारी गरेको नर्भिक इन्टरनेशनल हस्पिटलले भने केही समय पर्ख र हेरको रणनीति लिएको छ। यसअघि सञ्चालन गरिएको बुक बिल्डिङ प्रक्रियामा संस्थागत लगानीकर्ताहरूबाट प्राप्त भएको आशय मूल्यले अस्पतालको वास्तविक ब्राण्ड भ्यालु र सम्पत्तिको सही मूल्याङ्कन नगरेको निष्कर्षमा अस्पताल पुगेको हो।

अस्पतालको सञ्चालक समिति बैठकले यसअघिको प्रक्रियालाई रद्द गरी पुनः नयाँ सिराबाट रोड सो र बोलकबोल सुरु गर्ने निर्णय गरेको छ। अस्पतालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) अजय मिश्रले यसको पुष्टि गरेका छन्। मिश्रका अनुसार, अहिले असार मसान्त नजिकिँदै गरेकाले कम्पनीको पछिल्लो आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरण आउने क्रममा छ। "हामीले अघिल्लो पटक प्राप्त मूल्यमा चित्त बुझाएनौँ। त्यसैले अब असार मसान्त सकिएपछि नयाँ र अद्यावधिक वित्तीय विवरणसहित फेरि रोड सो गर्ने तयारी गरेका छौँ," मिश्रले भने।

अस्पतालले आफ्नो आम्दानी र मुनाफामा भएको बढोत्तरीलाई नयाँ ब्यालेन्स सिटमा समावेश गरेपछि लगानीकर्ताहरूले अझ बढी मूल्य प्रस्ताव गर्ने विश्वास लिएको छ। बुक बिल्डिङ विधिमा कम्पनीले आफ्नो शेयरको मूल्य आफैँ तोक्न पाउँदैन, बरु बजारका अनुभवी लगानीकर्ताहरूले गर्ने बोलकबोलबाट मूल्य तय हुन्छ। नर्भिकले यसअघिको मूल्यलाई स्वीकार नगर्नुले कम्पनीहरू आफ्नो शेयरको अन्डर–भ्यालुएशन (न्यून मूल्याङ्कन) प्रति सचेत हुन थालेको संकेत गर्दछ।

यस अघि नर्भिक अस्पतालले आफ्नो आईपीओ प्रक्रिया अन्तर्गत योग्य संस्थागत लगानीकर्ताहरूसँग ‘आशय मूल्य’ (Intent Price) माग गरेको थियो। उक्त प्रक्रियामा  २९ वटा योग्य संस्थागत लगानीकर्ताले सहभागिता जनाएका थिए। सहभागी ती कम्पनीहरूले नर्भिकको वित्तीय विवरण र बजारको सम्भावनालाई हेरेर विभिन्न दरमा आफ्नो आशय मूल्य पेस गरे। लक्ष्मी सनराइज क्यापिटलका अधिकारीहरूका अनुसार संस्थागत लगानीकर्ताहरूले पेस गरेको आशय मूल्यका आधारमा नर्भिकको शेयरका लागि प्रतिशेयर ४६० रुपैयाँ ‘कटअफ’ मूल्य कायम भएको थियो। सोही मूल्यमा चित्त नबुझेपछि कम्पनीले प्रक्रिया दोहोर्‍याउन लागेको हो।    

बुक बिल्डिङ: वास्तविक क्षेत्रको आकर्षण

नेपालको शेयर बजारमा अहिलेसम्म बैंक, वित्तीय संस्था र जलविद्युतको बाहुल्यता रहँदै आएकोमा अब हस्पिटल, फर्मास्युटिकल्स र उत्पादनमूलक कम्पनीहरू छिर्न थाल्नु सकारात्मक पक्ष हो। सय रुपैयाँको अङ्कित मूल्यमा शेयर जारी गर्दा वर्षौँदेखि कमाएको साख र सञ्चित कोषको सही मूल्य नपाइने हुँदा यी कम्पनीहरू बुक बिल्डिङतर्फ आकर्षित भएका हुन्।

टाइम फर्मास्युटिकल्सले आज गर्ने रोड सोले औषधि उद्योगप्रतिको लगानीकर्ताको दृष्टिकोण प्रस्ट पार्नेछ भने नर्भिकको दोस्रो प्रयासले हस्पिटल क्षेत्रको शेयरको वास्तविक बजार मूल्य कति हुन सक्छ भन्ने बहस सिर्जना गर्नेछ। यी दुवै कम्पनीले शेयर बजारमा प्रवेश पाएपछि सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि लगानीका क्षेत्रहरू विविधीकरण हुने निश्चित छ।

नेपालको धितोपत्र बजार अब परिपक्वतातर्फ जाँदै छ। टाइम फर्मास्युटिकल्सको आजको सक्रियता र नर्भिक हस्पिटलको संयमित पुनरागमनको तयारीले के देखाउँछ भने, अब कम्पनीहरू शेयर बजारलाई केवल पूँजी सङ्कलन गर्ने थलो मात्र नभई आफ्नो ब्राण्डको मूल्याङ्कन गर्ने ऐनाका रूपमा हेर्न थालेका छन्। असार मसान्तपछिको नयाँ वित्तीय विवरणले नर्भिकलाई कति लाभ दिनेछ र टाइमको आजको रोड सोले कस्तो मूल्यको आधार तय गर्नेछ, त्यसले समग्र पूँजी बजारको आगामी दिशा तय गर्नेछ।