कृषिप्रधान देश भनिए पनि नेपालको खाद्यान्न आयातमाथिको परनिर्भरता प्रत्येक वर्ष बढ्दो क्रममा रहेको छ। भन्सार विभागले हालै सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ (श्रावण–असार)को तथ्यांकअनुसार यस वर्ष नेपालमा कुल ५९ अर्ब ६६ करोड ४४ लाख रुपैयाँ बराबरको अन्न आयात भएको छ।

कृषि उत्पादन बढाउने सरकारी दाबीका बाबजुद अर्बौं रुपैयाँको धान, चामल, मकै र गहुँ विदेशबाट भित्रिने क्रम रोकिएको छैन।

धान तथा चामलको हिस्सा सर्वाधिक

नेपालमा आयात हुने कुल खाद्यान्नमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा धान र चामलको रहेको छ। यस वर्ष मात्रै ३९ अर्ब ८९ करोड ५८ लाख रुपैयाँ बराबरको ७४ करोड १७ लाख किलो धान र चामल भित्रिएको छ। यसमध्ये धान मात्र ४७ करोड ४९ लाख किलो (करिब १७ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ) रहेको छ भने चामल (बासमती र अन्य) २५ करोड ४७ लाख किलो (करिब २० अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ) भित्रिएको छ। यसका साथै बीउ धान र कनिका पनि करोडौँ मूल्य बराबरको आयात भएको छ।

मुख्य खाद्यान्नहरूको आयातको तथ्यांक

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा आयात भएका प्रमुख खाद्यान्नहरूको विवरण यसप्रकार रहेको छ :

मकै र गहुँको परनिर्भरता पनि उस्तै

चामलपछि नेपालमा सबैभन्दा धेरै आयात हुने खाद्यान्नमा मकै पर्दछ। पोल्ट्री तथा दाना उद्योगहरूको बढ्दो मागका कारण आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा १२ अर्ब ४१ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको ३० करोड ६५ लाख किलो मकै आयात भएको छ। जसमध्ये मकैको दाना मात्रै १० अर्ब ९२ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको भित्रिएको छ। त्यस्तै, उपभोग तथा औद्योगिक प्रयोजनका लागि ६ अर्ब ६७ करोड १६ लाख रुपैयाँ बराबरको १५ करोड ४६ लाख किलोभन्दा बढी गहुँ तथा मेस्लिन आयात भएको तथ्यांकले देखाएको छ।

देशभित्रै कृषिक्षेत्रको आधुनिकीकरण, सिँचाइको सुविधा र किसानलाई समयमै मल तथा बीउबिजनको उपलब्धता गराउन नसक्दा खाद्यान्नका लागि नेपालको परनिर्भरता कहालीलाग्दो रूपमा बढ्दै गएको यो वार्षिक तथ्यांकले स्पष्ट पार्छ। अर्बौंको खाद्यान्न विदेशिनुले मुलुकको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पारेको छ।