सुवास निरौला 

नेपालीहरूको महान् चाड बडादसैँको आगमनसँगै नेपाली चलचित्र बजारमा पनि नयाँ चहलपहल सुरु भएको छ। 

नेपाली चलचित्र उद्योगका लागि दसैँको बिदा सधैँ 'गोल्डेन सिजन' मानिन्छ, जहाँ लामो सार्वजनिक बिदाको फाइदा उठाउँदै निर्माताहरू आफ्ना ठूला लगानीका महत्त्वाकाङ्क्षी चलचित्रहरू प्रदर्शनमा ल्याउन तँछाडमँछाड गर्छन्। यस वर्षको दसैँ (विशेषगरी फूलपाती) को अवसर पारेर बहुप्रतीक्षित तीन ठूला नेपाली चलचित्रहरू एकसाथ हलमा रिलिज हुँदैछन्।  विशेषगरी यस बर्षको लागि सिक्वेल (भाग-२) चलचित्रहरू प्रदर्शनको तयारीमा जुटेका छन्। जसमा  १२ गाउँ-२', 'अबाट आमा-२' र   'छ माया छपक्कै-२' छन्।  फूलपातीको आसपास प्रदर्शनमा आउने तयारीमा रहेका मुख्य तीन चलचित्रहरूबीच बक्स अफिसमा कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।तर, अर्कोतर्फ दसैँअघिको बक्स अफिस विवरणले भने चलचित्र बजार निकै सुस्ताएको देखाएको छ।

दसैँमा कुन चलचित्र हेर्ने ? यी हुन् मुख्य आकर्षण

दसैँको चलचित्र बजारमा यसपटक पुराना सफल चलचित्रका सिक्वेलहरूको दबदबा रहने पक्का भएको छ। दर्शकका लागि मुख्य आकर्षणका रूपमा फूलपातीको आसपास निम्न तीन चलचित्रहरू प्रदर्शनमा आउँदैछन्:

'१२ गाउँ-२' (एक्सनप्रधान चलचित्र)
अभिनेता विराज भट्ट र समीर भट्टको मुख्य अभिनय रहेको चलचित्र '१२ गाउँ-२' यस वर्षको दसैँमा एक्सनप्रेमी दर्शकका लागि प्रमुख रोजाइ बन्दैछ। चलचित्रको पहिलो भागले बक्स अफिसमा पाएको ठूलो सफलतालाई आधार मान्दा यसको सिक्वेलप्रति पनि दर्शकको आकर्षण र अपेक्षा उच्च देखिएको छ।

 'अबाट आमा-२' (पारिवारिक तथा भावनात्मक चलचित्र)
निर्देशक चन्द्र पन्तको निर्देशनमा बनेको चलचित्र 'अबाट आमा-२' पारिवारिक कथावस्तुमा आधारित चलचित्र हो। यस चलचित्रमा पल शाह र मल्लिका महत लगायतका चर्चित कलाकारहरूको मुख्य अभिनय रहेको छ। पारिवारिक सम्बन्ध र भावनात्मक संवेदनालाई प्राथमिकता दिएर निर्माण गरिएको यो चलचित्रले दसैँको बिदामा परिवारसहित हल पुग्ने दर्शकलाई आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

 'छ माया छपक्कै-२' (सामाजिक हास्यव्यङ्ग्य)
दीपेन्द्र लामाको निर्देशनमा तयार भएको चलचित्र 'छ माया छपक्कै-२' ले हास्यव्यङ्ग्य र सामाजिक विषयवस्तुलाई मुख्य कथा बनाएको छ। दीपकराज गिरी, दीपेन्द्र लामा र केदार घिमिरेको सहकार्य रहेको यस चलचित्रले दर्शकलाई भरपूर मनोरञ्जन दिलाउने विश्वास गरिएको छ। यसअघिको भाग सफल भएकाले यस सिक्वेलप्रति पनि दर्शकको उत्तिकै चासो रहेको छ।

दसैँको यो भिडन्तपछि पनि चलचित्र प्रदर्शनको शृङ्खला रोकिने छैन। कात्तिक ८ गतेदेखि अन्य चलचित्रहरू आउनेछन् भने नेपाल, भुटान र भारतको सहकार्यमा बनेको 'उर्गेन-२' तथा कात्तिक १३ गते 'परिवार' प्रदर्शन गर्ने तयारी समाचारमा उल्लेख छ।

चलचित्र बजारको आर्थिक स्थिति : एकातिर रेकर्ड, अर्कोतिर मन्दी

दसैँमा रिलिज हुने चलचित्रहरूले बजार तताउने आशा गरिए पनि दसैँअघिको चलचित्र बजारको आर्थिक अवस्था भने निकै निराशाजनक देखिएको छ। चलचित्र विकास बोर्डले असोज २५ गतेसम्मको सार्वजनिक गरेको आधिकारिक बक्स अफिस विवरणअनुसार हाल प्रदर्शनरत ९ चलचित्रहरूमध्ये सीमित चलचित्रले मात्र नाफा कमाएका छन् भने अधिकांशको लगानी नै उठ्न नसक्ने अवस्था छ।

बक्स अफिसका सफल खेलाडी:

• 'गौँथली' को ऐतिहासिक कमाइ: वर्ष २०८१ कै सर्वाधिक कमाउने चलचित्र बन्दै 'गौँथली' ले ९ लाख ४४ हजार ६१२ टिकट बिक्री गरेर २६ करोड २ लाख ७० हजार ५९० रुपैयाँ ग्रस कमाइ गरेको छ। यसले बलियो कथावस्तु र प्रस्तुति भए दर्शक हलसम्म ओइरिन्छन् भन्ने प्रमाणित गरेको छ।

• 'पेन्सन पट्टा' दोस्रो स्थानमा: भदौ २६ मा रिलिज भएको यस चलचित्रले 'लालीबजार' को ९ करोड ३२ लाखको रेकर्डलाई तोड्दै ९ करोड ८८ लाख ९२ हजार १८४ रुपैयाँ ग्रस (३ लाख ४७ हजार ८८२ टिकट) बटुलेको छ।

• 'बा: एक योद्धा': पछिल्लो हप्ता उत्साहजनक व्यापार गर्दै यस चलचित्रले ३ करोड ५ लाख २२ हजार ५०२ रुपैयाँ ग्रस कमाएको छ, जसमा पछिल्ला ७ दिनमा मात्र १ करोड १२ लाखभन्दा बढी व्यापार भएको छ।

लगानी नउठ्ने जोखिममा रहेका चलचित्रहरू:

बोर्डको तथ्याङ्कले नेपाली चलचित्र बजारमा 'हिट' र 'सुपर फ्लप' बीचको भयावह खाडल देखाएको छ। निकै प्रचार गरिएका चलचित्रहरूले समेत दर्शक पाउन सकेका छैनन्:

• 'बेहुली': २ करोड १९ लाख ४० हजार ७२४ रुपैयाँ

• 'आचार्य': अभिनेता निखिल उप्रेतीको निर्देशन तथा अभिनय रहेको बहुचर्चित चलचित्र भए पनि यसले १ करोड ६२ लाख २७ हजार ९४६ रुपैयाँ मात्र कमाउन सक्यो, जसले यसको लगानी उठ्न नसक्ने निश्चित प्रायः भएको छ।

• 'भिंगैदाउ २': १ करोड ४६ लाख १२ हजार ९१६ रुपैयाँ

• 'एलिफेन्ट्स इन द फग': १ करोड ३१ लाख ६० हजार ५४५ रुपैयाँ

• 'चमेलीको पोइ': ५ लाख ५० हजार २१० रुपैयाँ

• 'चंगुल': १ लाख ३८ हजार ३८० रुपैयाँ (सबैभन्दा कमजोर व्यापार)

  

  

आर्थिक विश्लेषण र आगामी चुनौती

चलचित्र विकास बोर्डको तथ्याङ्कले नेपाली फिल्म बजार चरम ध्रुवीकरणतर्फ गएको स्पष्ट पार्छ। वर्षभरि प्रदर्शन हुने दर्जनाैँ चलचित्रमध्ये औँलामा गन्न सकिने दुई-तीनवटा चलचित्रले मात्रै करोडौँको व्यापार गर्ने र बाँकी ९० प्रतिशतभन्दा बढी चलचित्रहरूले आफ्ना पोष्टर र प्रचार खर्चसमेत उठाउन नसक्ने स्थिति विद्यमान छ।

यस्तो मन्दीका बीच दसैँमा एकसाथ तीनवटा ठूला बजेटका चलचित्रहरू जुध्दा हल र शोज (Shows) को बाँडफाँडमा समस्या हुनेछ। दर्शक विभाजित हुँदा कुनै एक चलचित्रले मात्र पर्याप्त दर्शक नपाएमा करोडौँको लगानी जोखिममा पर्ने खतरा रहन्छ। यद्यपि, दसैँअघि सुस्ताएको बक्स अफिसलाई पुनर्जीवन दिन यी तीनवटै चलचित्र सफल हुनु नेपाली चलचित्र उद्योगकै आर्थिक स्वास्थ्यका लागि अपरिहार्य देखिएको छ।