नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार १४ जीवन बीमा कम्पनी, ३ लघु जीवन बीमा कम्पनी तथा वैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बीमा पुलमार्फत उक्त बीमाशुल्क संकलन भएको हो। तथ्याङ्कले जीवन बीमा व्यवसायमा नेपाल लाइफको अग्रता कायमै रहेको देखाएको छ।समीक्षा अवधिमा संकलित कुल बीमाशुल्कमध्ये नयाँ व्यवसाय अर्थात् प्रथम बीमाशुल्कबाट १३ अर्ब ९२ करोड ३ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ। त्यस्तै, पुराना बीमालेख नवीकरणबाट ४४ अर्ब ८० करोड ८९ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क प्राप्त भएको छ। यसले जीवन बीमा कम्पनीहरूको कुल व्यवसायमा नवीकरण बीमाशुल्कको हिस्सा ठूलो रहेको देखाउँछ।असोज महिनामा मात्रै जीवन बीमा कम्पनीहरूले १ अर्ब ७४ करोड ३७ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्।

नेपाल लाइफको हिस्सा सबैभन्दा धेरै, नेशनल लाइफ दोस्रो स्थानमा

जीवन बीमा व्यवसायमा नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले आफ्नो अग्रता कायम राखेको छ। कम्पनीले असोज मसान्तसम्ममा १४ अर्ब ७२ करोड ८९ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क संकलन गरेको छ। यो सञ्चालनमा रहेका जीवन बीमा कम्पनीहरूको कुल बीमाशुल्क संकलनमध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हो।नेपाल लाइफले समीक्षा अवधिमा ३ अर्ब १५ करोड १२ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क र ११ अर्ब ५७ करोड ७६ लाख रुपैयाँ नवीकरण बीमाशुल्क संकलन गरेको छ।त्यस्तै, नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स ७ अर्ब ३६ करोड २६ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गर्दै दोस्रो स्थानमा रहेको छ। लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेसन (नेपाल) ले ५ अर्ब ४५ करोड ७८ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ।

यसैगरी, हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्सले ५ अर्ब १५ करोड १३ लाख रुपैयाँ र राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीले ४ अर्ब ८३ करोड १७ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्।सूर्यज्योति लाइफ इन्स्योरेन्सले ३ अर्ब ५१ करोड ५८ लाख रुपैयाँ र एशियन लाइफ इन्स्योरेन्सले २ अर्ब ७८ करोड २५ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्।यी तथ्याङ्कले ठूला जीवन बीमा कम्पनीहरूबीचको बजार हिस्सामा उल्लेख्य अन्तर रहेको देखाउँछन्। विशेषगरी नेपाल लाइफको बीमाशुल्क संकलन दोस्रो स्थानमा रहेको नेशनल लाइफको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी छ।

लघु जीवन बीमाबाट १ अर्ब १० करोड बीमाशुल्क

जीवन बीमा व्यवसायमा लघु जीवन बीमाको योगदान पनि देखिन थालेको छ। समीक्षा अवधिमा जीवन बीमा कम्पनीहरू तथा तीन लघु जीवन बीमा कम्पनीले जारी गरेका लघु बीमालेखबाट कुल १ अर्ब १० करोड रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ।यस अवधिमा कुल ६ लाख ७० हजार ५ सय ५४ वटा लघु जीवन बीमालेख जारी भएका छन्। गार्डियन माइक्रो लाइफ, क्रेष्ट माइक्रो लाइफ र लिबर्टी माइक्रो लाइफ गरी तीन कम्पनीले लघु जीवन बीमा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन्।लघु जीवन बीमाले तुलनात्मक रूपमा कम आय भएका तथा परम्परागत बीमाको पहुँचबाहिर रहेका नागरिकलाई बीमाको दायरामा ल्याउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। ठूलो संख्यामा बीमालेख जारी हुनुले यस क्षेत्रमा पहुँच विस्तारको सम्भावना देखाएको छ।यसैगरी, वैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बीमा पुलमार्फत असोज मसान्तसम्ममा ८६ करोड ५० लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ। वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीलाई प्रदान गरिने म्यादी जीवन बीमाबाट प्राप्त भएको यो रकम पनि समग्र जीवन बीमा व्यवसायको हिस्सा हो।

बागमती प्रदेशमा मात्रै ४६ प्रतिशत बीमाशुल्क संकलन

प्रदेशगत तथ्याङ्क हेर्दा जीवन बीमा व्यवसायको ठूलो हिस्सा बागमती प्रदेशमा केन्द्रित रहेको देखिन्छ। असोज मसान्तसम्म बागमती प्रदेशबाट मात्रै २६ अर्ब ८८ करोड ५३ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ। यो कुल संकलनको झन्डै ४६ प्रतिशत हो।प्रदेशगत रूपमा दोस्रो स्थानमा रहेको लुम्बिनी प्रदेशबाट ८ अर्ब ८४ करोड ११ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ। कोशी प्रदेशबाट ६ अर्ब ९२ करोड ४८ लाख रुपैयाँ र गण्डकी प्रदेशबाट ५ अर्ब ८३ करोड १९ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ।त्यस्तै, मधेश प्रदेशबाट ५ अर्ब १५ करोड ९७ लाख रुपैयाँ, सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट ३ अर्ब ३५ करोड ८६ लाख रुपैयाँ र कर्णाली प्रदेशबाट १ अर्ब ७२ करोड ७६ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको प्राधिकरणको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।प्रदेशगत विवरणले जीवन बीमाको पहुँच र व्यवसायमा भौगोलिक असमानता रहेको देखाउँछ। बागमती प्रदेशमा कुल व्यवसायको ठूलो हिस्सा केन्द्रित हुँदा कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम बीमाशुल्क संकलन भएको छ। यसले प्रदेशअनुसार बीमा सेवा विस्तार र पहुँच अभिवृद्धिको आवश्यकता पनि औँल्याएको छ।

सावधिक जीवन बीमालेखमा बीमितको आकर्षण

बीमालेखको प्रकृतिअनुसार सावधिक जीवन बीमा योजनामा सबैभन्दा धेरै बीमाशुल्क संकलन भएको छ। असोज मसान्तसम्म सावधिक जीवन बीमालेखबाट मात्रै २६ अर्ब १२ करोड ३ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क प्राप्त भएको छ।त्यस्तै, अग्रिम भुक्तानी सावधिक जीवन बीमालेखबाट १० अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ, बालबच्चासम्बन्धी सावधिक जीवन बीमालेखबाट ८ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ र रूपान्तरित सावधिक जीवन बीमालेखबाट ६ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ।सावधिक जीवन बीमा योजनामा बीमा सुरक्षा र निश्चित अवधिपछि रकम प्राप्त गर्ने सुविधा हुने भएकाले यस्ता योजनाप्रति बीमितको आकर्षण बढी देखिएको छ। बालबच्चाको शिक्षा, पारिवारिक आर्थिक सुरक्षा तथा भविष्यका लागि रकम जोहो गर्ने उद्देश्यले पनि यस्ता बीमालेख रोज्ने गरेको पाइन्छ।समग्रमा, चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनाको तथ्याङ्कले जीवन बीमा व्यवसायमा नवीकरण बीमाशुल्कको योगदान ठूलो रहेको, नेपाल लाइफले बजारमा अग्रता कायम राखेको र प्रदेशगत रूपमा बीमाको पहुँच समान नरहेको देखाएको छ। नयाँ बीमालेख जारी गर्ने क्रमसँगै पुराना बीमालेखको नवीकरणले पनि कम्पनीहरूको व्यवसायलाई ठूलो आधार दिएको छ।