गुगलले हालै सार्वजनिक गरेको ‘जेमिनाई डिसिजन एपीआई’ ले परम्परागत एआई प्रणालीले जस्तो लामो उत्तर तयार गर्नुको सट्टा विभिन्न विकल्पको विश्लेषण गरी छिटो निर्णय लिन सक्ने सुविधा प्रदान गर्नेछ।
गुगलको नयाँ ‘जेमिनाई डिसिजन–१’ नमुनामा आधारित यो प्रविधि विशेषगरी एआई एजेन्ट, सफ्टवेयर विकासकर्ता तथा विभिन्न व्यावसायिक प्रणालीका लागि लक्षित गरिएको छ। एउटै अनुरोधमा एक हजारवटासम्म स्वतन्त्र प्रश्नको मूल्याङ्कन गर्न सक्ने, तस्बिरदेखि भिडियोसम्मका सामग्री विश्लेषण गर्न सक्ने र केही सय मिलिसेकेन्डमै नतिजा उपलब्ध गराउन सक्ने क्षमताका कारण यो प्रविधिलाई एआई विकासको नयाँ चरणका रूपमा हेरिएको छ।
अहिलेसम्म एआईको प्रयोग मुख्यतः प्रश्नको उत्तर खोज्ने, सामग्री लेख्ने, अनुवाद गर्ने, तस्बिर बनाउने र विभिन्न विषयमा जानकारी उपलब्ध गराउने काममा केन्द्रित रहँदै आएको छ। तर पछिल्लो समय एआईलाई आफैँ कामको योजना बनाउन, उपलब्ध विकल्पमध्ये उपयुक्त विकल्प छनोट गर्न र प्रयोगकर्ताको निर्देशनअनुसार विभिन्न सफ्टवेयर तथा उपकरण सञ्चालन गर्न सक्ने बनाउने प्रयास भइरहेको छ। यही परिवर्तनलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले गुगलले निर्णयकेन्द्रित नयाँ एआई प्रविधि ल्याएको हो।

उत्तर लेख्नेभन्दा निर्णय लिन केन्द्रित
सामान्य एआई नमुनाले प्रयोगकर्ताको प्रश्न बुझेर त्यसको जवाफ शब्द तथा वाक्यका रूपमा तयार गर्छन्। कुनै विषयमा जानकारी दिन, लेख लेख्न वा विस्तृत व्याख्या गर्न यस्तो क्षमता उपयोगी हुन्छ। तर धेरै अवस्थामा सफ्टवेयरलाई लामो उत्तर आवश्यक हुँदैन। उसलाई उपलब्ध विकल्पमध्ये एउटा छनोट गर्न वा कुनै निश्चित मापदण्ड पूरा भएको छ कि छैन भनेर निर्णय गर्नुपर्ने हुन्छ।
उदाहरणका लागि, कुनै बैंकिङ प्रणालीमा हजारौँ कारोबारको विवरण एकैपटक परीक्षण गर्नुपर्ने हुन सक्छ। ती कारोबारमध्ये कुन सामान्य छन् र कुन शंकास्पद हुन सक्छन् भन्ने प्रारम्भिक मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने अवस्थामा प्रत्येक कारोबारका लागि लामो व्याख्या तयार गर्नु आवश्यक हुँदैन। त्यस्तै, कुनै कम्पनीले ग्राहकबाट प्राप्त हजारौँ सन्देशलाई गुनासो, सुझाव, सामान्य जिज्ञासा वा सेवासम्बन्धी अनुरोधका रूपमा वर्गीकरण गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
यस्ता कामलाई ध्यानमा राखेर जेमिनाई डिसिजन एपीआई विकास गरिएको हो। यसले विकल्पहरूको सम्भाव्यता (प्रोबाबिलिटी) र विश्वासको स्तर (कन्फिडेन्स स्कोर) गणना गरी निर्णयसम्बन्धी नतिजा उपलब्ध गराउँछ। यसरी अनावश्यक पाठ उत्पादन नगरी आवश्यक निर्णयमा केन्द्रित हुँदा प्रशोधन समय र लागत घटाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
एकैपटक एक हजार प्रश्नको मूल्याङ्कन
यस नयाँ प्रविधिको सबैभन्दा आकर्षक विशेषता एउटै अनुरोधमा एक हजारवटासम्म स्वतन्त्र प्रश्नको मूल्याङ्कन गर्न सक्नु हो। विकासकर्ताले एउटै सामग्री वा सन्दर्भका आधारमा धेरै प्रश्न राखेर एकैपटक नतिजा प्राप्त गर्न सक्छन्।
यसमा मुख्यतः तीन प्रकारका निर्णय सुविधा उपलब्ध छन्। पहिलो, हो वा होइन भन्ने प्रकारका प्रश्नको मूल्याङ्कन। दोस्रो, अधिकतम २५५ वटा विकल्पमध्ये उपयुक्त विकल्प छनोट। तेस्रो, निश्चित मापदण्डका आधारमा कुनै सामग्री वा अवस्थालाई अङ्क प्रदान गर्ने व्यवस्था।
उदाहरणका लागि, कुनै अनलाइन व्यवसायले ग्राहकको सन्देश प्राप्त गरेपछि त्यो खरिदसम्बन्धी जिज्ञासा हो कि गुनासो, भुक्तानीसम्बन्धी समस्या हो कि सामान फिर्ता गर्ने अनुरोध भन्ने छुट्याउन सक्छ। त्यसपछि सोही आधारमा सम्बन्धित विभाग वा प्रणालीमा पठाउन सकिन्छ।
त्यस्तै, कुनै समाचार वा सामग्री विभिन्न नीतिगत मापदण्डअनुसार उपयुक्त छ कि छैन भन्ने परीक्षण गर्न पनि यसको प्रयोग गर्न सकिन्छ। एउटै सामग्रीमा धेरै मापदण्ड लागू गरेर एकैपटक मूल्याङ्कन गर्न सकिने भएकाले ठूलो परिमाणमा सूचना प्रशोधन गर्नुपर्ने संस्थाका लागि यो सुविधा उपयोगी हुन सक्छ। C5#
तस्बिर, आवाज र भिडियोसमेत बुझ्ने
जेमिनाई डिसिजन एपीआईको अर्को महत्त्वपूर्ण विशेषता यसको बहुमाध्यमीय क्षमता हो। यसले लिखित सामग्रीमा मात्र सीमित नभई तस्बिर, आवाज, भिडियो तथा पीडीएफ फाइलसमेत विश्लेषण गर्न सक्छ।
यसको सन्दर्भ क्षमता दुई लाख ५६ हजार टोकनसम्म रहेको छ। यसको अर्थ विकासकर्ताले तुलनात्मक रूपमा ठूलो परिमाणको सूचना तथा विभिन्न प्रकारका सामग्रीलाई एउटै विश्लेषण प्रक्रियामा समावेश गर्न सक्छन्।
उदाहरणका लागि, बीमा कम्पनीले दुर्घटनासम्बन्धी विवरण, क्षतिग्रस्त सवारीसाधनका तस्बिर र ग्राहकले पठाएका कागजातका आधारमा प्रारम्भिक मूल्याङ्कन गर्न सक्छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कारोबारसम्बन्धी विवरणबाट शंकास्पद गतिविधि पहिचान गर्ने प्रणाली विकास गर्न सक्छन्।
त्यस्तै, कुनै कम्पनीले ग्राहकले पठाएको आवाज वा भिडियो सन्देशको प्रकृति पहिचान गरी त्यसलाई सम्बन्धित सेवामा पठाउने व्यवस्था गर्न सक्छ। यस्ता काममा यस प्रविधिले निर्णय प्रक्रियालाई स्वचालित बनाउन सहयोग पुर्याउन सक्छ। यद्यपि यसबाट प्राप्त नतिजा अन्तिम निर्णयका रूपमा प्रयोग गर्नुअघि आवश्यक मानवीय परीक्षण र प्रमाणीकरण महत्त्वपूर्ण रहनेछ।
२५० मिलिसेकेन्डभित्र नतिजा, लागत पनि कम
गुगलले यस प्रविधिको गति र लागतलाई पनि महत्त्वपूर्ण पक्षका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। कम्पनीका अनुसार यसले सामान्य अवस्थामा १५० देखि २५० मिलिसेकेन्डभित्र नतिजा उपलब्ध गराउन सक्छ।
यसको मूल्य प्रति १० लाख इनपुट टोकनको ०.१० अमेरिकी डलर तोकिएको छ। यसमा उत्तरका रूपमा पाठ उत्पादन नहुने भएकाले आउटपुट टोकनको शुल्क शून्य रहने व्यवस्था छ।
अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष एउटै इनपुट सामग्रीका आधारमा धेरै प्रश्न सोध्दा प्रत्येक प्रश्नका लागि छुट्टाछुट्टै इनपुट शुल्क तिर्नु नपर्ने व्यवस्था हो। साझा इनपुटको शुल्क एकपटक मात्र लाग्ने भएकाले ठूलो संख्यामा प्रश्नको मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने अवस्थामा खर्च कम हुन सक्छ।
उदाहरणका लागि, कुनै कम्पनीले एउटै ग्राहक सन्देशलाई विभिन्न मापदण्डका आधारमा परीक्षण गर्न चाह्यो भने प्रत्येक मापदण्डका लागि छुट्टाछुट्टै सामग्री पठाउनुपर्ने अवस्था हुँदैन। एउटै अनुरोधमा धेरै प्रश्न समावेश गर्न सकिने भएकाले प्रशोधन प्रक्रिया सरल बनाउन सकिन्छ।
गुगलले विकासकर्तालाई यसको परीक्षणका लागि गुगल एआई स्टुडियोमार्फत एपीआई कुञ्जी प्राप्त गर्ने सुविधा पनि उपलब्ध गराएको छ। निःशुल्क परीक्षण तहबाट यसको प्रयोग सुरु गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
एआई एजेन्टको विकासमा नयाँ अवसर
पछिल्लो समय प्रविधि क्षेत्रमा एआई एजेन्टको चर्चा बढिरहेको छ। सामान्य एआई प्रणालीले प्रयोगकर्ताले सोधेको प्रश्नको उत्तर दिन्छ भने एआई एजेन्टले निर्देशनअनुसार विभिन्न चरणका काम आफैँ अघि बढाउन सक्छ। यसले आवश्यक सूचना खोज्ने, उपयुक्त उपकरण छनोट गर्ने, कामको प्राथमिकता निर्धारण गर्ने र परिणामका आधारमा अर्को कदम चाल्ने क्षमता राख्न सक्छ।
तर यस्तो प्रणाली प्रभावकारी हुन छिटो र सही निर्णय लिन सक्ने क्षमता आवश्यक हुन्छ। प्रयोगकर्ताले दिएको निर्देशनअनुसार कुन एआई नमुना प्रयोग गर्ने, कुन सफ्टवेयर सञ्चालन गर्ने वा कुन अवस्थामा मानिसको सहयोग लिनुपर्ने हो भन्ने निर्णय एआई एजेन्टका लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
जेमिनाई डिसिजन एपीआईले यस्ता निर्णय प्रक्रियालाई सहयोग गर्न सक्छ। विशेषगरी मोडेल छनोट, उपकरण छनोट, सुरक्षा परीक्षण र विभिन्न सूचना वर्गीकरण गर्ने काममा यसको प्रयोग सम्भव छ।
उदाहरणका लागि, कुनै प्रयोगकर्ताले सामान्य जानकारी मागेको अवस्थामा कम खर्चिलो एआई नमुना प्रयोग गर्ने र जटिल प्राविधिक प्रश्न आएको अवस्थामा बढी क्षमतायुक्त नमुनामा पठाउने निर्णय गर्न सकिन्छ। त्यस्तै, कुनै अनुरोध सुरक्षा नीतिअनुसार उपयुक्त छ कि छैन भनेर जाँच गरी त्यसपछि मात्र अर्को प्रक्रियामा पठाउन सकिन्छ।
यसले एआई एजेन्ट निर्माण गर्ने विकासकर्तालाई निर्णय प्रक्रियाका लागि छुट्टै जटिल प्रणाली तयार गर्नुपर्ने आवश्यकता कम गर्न सक्छ।
परम्परागत एआईको विकल्प होइन, पूरक प्रविधि
नयाँ प्रविधि सार्वजनिक भएसँगै यसले सामान्य एआई नमुनालाई विस्थापित गर्ने हो कि भन्ने प्रश्न पनि उठ्न सक्छ। तर जेमिनाई डिसिजन एपीआई सामान्य एआईको पूर्ण विकल्प होइन। दुवैको उद्देश्य फरक छ।
कुनै विषयमा विस्तृत लेख तयार गर्न, सिर्जनात्मक सामग्री लेख्न, प्रयोगकर्तासँग संवाद गर्न वा जटिल विषयको व्याख्या गर्न सामान्य एआई नमुना आवश्यक हुन्छ। तर निश्चित विकल्पमध्ये छनोट गर्न, सामग्रीको वर्गीकरण गर्न वा निर्धारित मापदण्डका आधारमा निर्णय लिनुपर्ने अवस्थामा निर्णयकेन्द्रित प्रविधि बढी उपयोगी हुन सक्छ।
यसको प्रभावकारिता वास्तविक प्रयोगमा प्राप्त नतिजा, निर्णयको शुद्धता, विभिन्न भाषामा काम गर्ने क्षमता र विकासकर्ताले आफ्नो प्रणालीमा यसलाई कति सहज रूपमा जोड्न सक्छन् भन्ने कुरामा निर्भर रहनेछ।
समग्रमा, जेमिनाई डिसिजन एपीआईले एआई प्रविधिको विकासमा नयाँ सम्भावना देखाएको छ। एआईको प्रतिस्पर्धा अब कसले राम्रो उत्तर लेख्छ भन्नेमा मात्र सीमित नरही कसले छिटो, कम खर्चमा र प्रभावकारी निर्णय लिन सक्छ भन्ने दिशामा अघि बढिरहेको छ। भविष्यमा व्यवसाय, बैंकिङ, वित्तीय सेवा, ग्राहक सहायता र स्वचालित सफ्टवेयर प्रणालीमा यस्ता निर्णयकेन्द्रित प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जाने सम्भावना देखिन्छ।