माैद्रिक नीतिकाे अर्धबार्षिक समीक्षामा शेयर कर्जाको सीमा ६० प्रतिशत माथि लैजान लगानीकर्ताकाे माग

Jan 26, 2020 06:36 PM Merolagani

सुवास निरौला

शेयर कर्जाको माग घट्दै गएपछि शेयर बजारका लगानीकर्ताले शेयर कर्जाको सीमा बढाउन माग गरेका छन् । अन्य क्षेत्रको सीमा बढाउने कुरा उठेपछि उनीहरूले शेयर कर्जाको मार्जिन सीमा पनि बढाउनु पर्ने माग गरेका हुन् ।

पछिल्लो समय बैंक तथा वित्तीय संस्थामा कर्जाको माग ह्वात्तै घटेपछि निश्चित क्षेत्रमा कर्जाको सीमा बढाउनु पर्ने माग बैंकहरूले गरेका छन् । सीमालाई खुकुलो बनाउनुको साथै निश्चित नियमहरूमा  केन्द्रीय बैंकले नरमपना अख्तियार गर्नु पर्ने उनीहरूको माग छ । कृषि कर्जा, सवारी साधन कर्जा ,घर कर्जाको सीमा बढाउनु पर्ने लगायतका माग उनीहरूले केन्द्रीय बैंक मार्फत सरकारसँग राखेका हुन् । 

बैंककाे मागमा मार्जिन प्रकृतिको कर्जाको विषय नपरेपछि लगानीकर्ताले उक्त कर्जाको सीमा समेत बढाउनु पर्ने माग गरेका हुन् ।

'मार्जिन प्रकृत्तिको कर्जाको सीमा ६० प्रतिशतबाट माथि लैजानु पर्छ' नेपाल पूँजीबजार लगानीकर्ता संघका अध्यक्ष उत्तम अर्यालले भने । उक्त कर्जाको सीमा कम भएकोले यतिबेला बैंक तथा वित्तीय संस्थाले जति जोडबल गरे पनि क्षमता अनुसार कर्जा प्रवाह गर्न नसकेको उनको भनाइ छ ।

केन्द्रीय बैंकको पाँच महिनाको रिपोर्ट अनुसार चालु आर्थिक वर्षको पाँच महिना अवधिमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले ४४ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ बराबरको ऋण प्रवाह गरेका छन् । कार्तिकसम्ममा  भने उनीहरूले ४४ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ बराबरको कर्जा प्रवाह गरेका थिए । कार्तिकसम्मकाे तुलनामा यो रकम चार करोड रुपैयाँले कम हो । जुन ०.३२ प्रतिशत हो ।

असोजमा केही सन्तोषजनक देखिएको यस्तो कर्जा कार्तिक लागेयता लगातार घट्दो क्रममा देखिएको छ। कार्तिकमा यस्तो कर्जामा १.५३ प्रतिशतको कमी आएको थियो । भदौको तुलनामा भने असोजमा यस्तो कर्जाको माग १.९६ प्रतिशतले बढेको थियो। असोजमा कुल ३५ अर्व ६१ करोड रुपैयाँ बराबरको कर्जा प्रवाह भएको थियो । भदौमा यस्तो कर्जा ३४ अर्व ९३ करोड रुपैयाँ रहेको थियो ।

लगातार शेयर कर्जाको माग कम हुनुमा मार्जिन सीमाले समेत काम गरेको अर्यालको ठम्याई छ । जसले गर्दा शेयर बजारमा लगानीकर्ताको उपस्थिति कम भएको हो । उपस्थिति कम भएकै कारण कारोबार रकम समेत प्रभावित भएको उनले बताए । 'क्षमता अनुसारको ऋण प्रवाह गर्न समेत यस्तो सीमा बढाउनै पर्ने लगानीकर्ताको माग हो ' अर्यालले भने ।

केन्द्रीय बैंकले मौद्रिक नीतिको अर्धबार्षिक समीक्षा केही दिनपछि गर्दैछ । समीक्षा गर्नु पूर्व केन्द्रीय बैंकले  वित्तीय संस्थासँग माघ १५ गतेभित्र सम्पूर्ण बिवरण बुझाउन समय सीमा दिएकाे छ । १५  गते पछि बैंकले उक्त तथ्यांकको अध्ययन गरी समीक्षा गर्ने केन्द्रीय बैंकका अनुसन्धान विभागका कार्यकारी निर्देशक तथा प्रवक्ता डा. गुणाकर भट्टले बताए ।

माैद्रिक समीक्षामा उक्त सीमा बढाउनु पर्ने पूर्व बैंकर तथा शेयर विश्लेषक अनलराज भट्टराईले माग गरे। किनकि यत बेला बैंक तथा वित्तीय संस्था कर्जा दिने विषयमा आफैँ सचेत छन् । जसले गर्दा यो कर्जाको सीमा बढाउँदा खासै फरक नपर्ने उनको ठम्याइ छ । बैंक वित्तीय तथा संस्थाले गरेको लगानीमा सबैभन्दा सुरक्षित लगानीको रूपमा मार्जिन प्रकृतिकाे कर्जालाई मान्ने गरिन्छ ।

मार्जिन सीमा २० प्रतिशतमा आए लगत्तै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले मार्जिन कल गर्न सक्छन् । लगानीकर्ताले अटेर गरे शेयर बिक्री गरी ऋण असुल उपर गर्न समेत सजिलो छ । जसका कारण यो कर्जा बैंक वित्तीय संस्थाले सजिलो कर्जाका रूपमा लिने गरेका हुन् । यसैले यो कर्जाको सीमा बढाउँदा बरु बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई फाइदा हुने र उनीहरूको कर्जा क्षमता समेत सदुपयोग हुने भट्टराईको तर्क छ ।

यतिबेला राम्रा कम्पनीको समेत शेयर मूल्य निकै कम छ । कम मूल्य हुँदा कर्जाको जोखिम समेत  कम हुन्छ । बैंक वित्तीय संस्थाले मार्जिन कर्जाको सीमा बढाउँदा बजारमा लगानीकर्तालाई सहज हुने र उनीहरूको पैसा बजारमा आउँदा माग र आपूर्तिको सन्तुलन समेत बढ्ने छ । लगानीकर्ताले थोरै पैसामा धेरै शेयर खरिद गर्न पाउँदा उनीहरूको 'पर्चेजिङ् पावर ' बढ्छ । जसले शेयरले गति लिनुको साथै लगानीकर्तालाई समेत राहत हुने भट्टराईको भनाई छ ।

'बैक वित्तीय तथा संस्थाले क्षमता अनुसार लगानी गर्न पाउँछन् । जसले उनीहरूलाई नाफा हुने छ । लगानीकर्ताले  पनि भनेजति रकम पाउने छन् । जसले घटेको बजारमा थप लगानी गर्न सक्ने छन् । शेयर बजारमा हाल हुने अधिक शेयरको आपूर्तिलाई नयाँ मागले मिलाउने छ । लगानीकर्ताको मनोबल बढाउन टेवा पुर्‍याउने छ भने बजारले पनि नयाँ गति लिने छ ' भट्टराईले भने ।


comments powered by Disqus

माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत आयोजनाकाे निमार्ण कार्य अन्तिम चरणमा, बैशाखदेखि बिजुली बाल्ने तयारी

Feb 18, 2020 01:14 PM

लिवर्टी ईनर्जी कम्पनी (LECL) ले निर्माण गरिरहेको माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत आयोजनाको निमार्ण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ। सर्वसाधारणलाई प्राथमिक शेयर निष्काशनको तयारीमा रहेको कम्पनीको आयोजनाले बैशाखदेखि बिजुली बाल्ने गरी काम गरेको हो।