यसको सबैभन्दा बलियो असर ऊर्जा बजारमा देखिएको छ। जुलाई डेलिभरीका लागि अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (WTI) कच्चा तेलको मूल्य इस्टर्न टाइम (ET) अनुसार बिहान ८:२७ बजेसम्म ४.७७ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८०.८३ डलर कायम भएको छ। यस्तै, अगस्ट डेलिभरीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य पनि करिब ४ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८३.७७ डलरमा कारोबार भएको छ।
एसियाली सेयर बजारहरूमा पनि उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। दक्षिण कोरियाको कोस्पी (Kospi) ५.१ प्रतिशत, जापानको निक्केई २२५ (Nikkei 225) ३.६ प्रतिशत तथा बृहत् टोपिक्स (Topix) सूचक २.६ प्रतिशतले बढेका छन्। यस्तै, अस्ट्रेलियाको S&P/ASX 200 पनि १.३ प्रतिशतले बढेको छ।
अनलाइन वित्तीय प्लेटफर्म 'इटोरो' (eToro) का एसिया प्यासिफिक प्रमुख विश्लेषक जोश गिल्बर्ट भन्छन्, "बजार महिनौंदेखि यो समाचारको पर्खाइमा थियो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः सञ्चालनमा आउने र अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हट्ने पुष्टि गरेसँगै तेलको मूल्य घट्नु र उच्च जोखिमयुक्त वित्तीय क्षेत्रमा लगानी बढ्नुले लगानीकर्ताहरूमा ठूलो राहत मिलेको देखिन्छ।"
कच्चा तेलको मूल्यमा आएको कमी र शान्तिको सम्भावनाले अन्य वित्तीय क्षेत्रमा पनि सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। अमेरिकी डलर सूचकाङ्क (DXY) ०.३२ प्रतिशतले कमजोर बन्दै ९९.४८३ को बिन्दुमा पुगेको छ भने अमेरिकी सरकारको १० वर्षे ट्रेजरी बन्डको प्रतिफल (Yield) ५ आधार बिन्दु (Basis Points) ले घटेर ४.४२३ प्रतिशत कायम भएको छ। यसले ऊर्जाको मूल्य घट्ने अनुमानसँगै बजारमा मुद्रास्फीतिसम्बन्धी चिन्ता केही हदसम्म कम हुँदै गएको सङ्केत गर्छ।
"यसको सबैभन्दा तत्काल असर भनेको हर्मुज जलमार्ग बन्द हुँदा बजारमा सिर्जना भएको मुद्रास्फीतिको जोखिम प्रिमियमको पुनः मूल्याङ्कन हुनु हो," ग्लोबल एक्स ईटीएफ (Global X ETFs) का लगानी रणनीतिकार बिली लेउङले भने। उनले थपे, "यद्यपि बजारलाई गति दिन तेलको भूमिका प्रमुख देखिन्छ, तर यसको वास्तविक सङ्केत बन्ड बजारमा पाउन सकिन्छ। सेयर बजार बढिरहँदा बन्डको प्रतिफल घट्नुले बजारले यो ऊर्जा सङ्कटलाई दीर्घकालीन नभई क्षणिक रूपमा मात्र हेरिरहेको पुष्टि गर्छ।"
लगानीकर्ता अझै पनि सुरक्षित सम्पत्तिप्रति आकर्षित
ट्रेजरी बन्डको मागका अतिरिक्त लगानीकर्ताहरूको ध्यान सुनतर्फ पनि उत्तिकै मोडिएको देखिन्छ। लेउङका अनुसार, "अहिलेको अवस्थामा सुनको मूल्यको उतारचढाव निकै रोचक छ। सामान्यतया बजारमा जोखिम लिन सक्ने वातावरण बन्दा र भू-राजनीतिक तनाव कम हुँदा सुरक्षित सम्पत्ति मानिने सुनको बिकवाली बढ्नुपर्ने हो। तर, बजारमा अझै पनि प्रतिऔंस ४,३०० डलर आसपास सुनको उच्च माग हुनुले बजारले अझै सम्झौताप्रति पूर्ण रूपमा ढुक्क हुन नसकेको स्पष्ट पार्छ।"
सुनको स्पट मूल्य (Spot Price) करिब २ प्रतिशतले बढेर प्रतिऔंस ४,३०२.१९ डलर पुगेको छ। यो वृद्धिले प्रस्तावित शान्ति सम्झौता वरिपरिको अनिश्चितता, हस्ताक्षर हुन बाँकी रहेको अवस्था र यसको कार्यान्वयनमा आउन सक्ने सम्भावित अवरोधहरूप्रति बजारको शङ्कालाई दर्साउँछ।
विश्लेषक गिल्बर्टका अनुसार आगामी जुन १९ सम्म सम्झौतामा औपचारिक हस्ताक्षर नहुने र सम्झौताका कतिपय बुँदाहरू अझै स्पष्ट हुन बाँकी रहेकाले बजार तत्कालै अतिउत्साहित हुनु हुँदैन। उनले यसअघि पनि यस्ता समाचारहरूले बजारलाई अल्पकालीन रूपमा मात्र प्रभावित पारेकोतर्फ सचेत गराएका छन्।
यस्तै, कमनवेल्थ बैंक अफ अस्ट्रेलिया (CBA) का विश्लेषकहरूले पनि आगामी दिनमा तेलको मूल्य कति रहने भन्ने कुरा तेल ढुवानी र उत्पादन कति छिटो सामान्य अवस्थामा फर्किन्छ भन्ने कुरामा निर्भर रहने बताएका छन्।
सीबीएका कमोडिटी तथा दिगोपन अनुसन्धान प्रमुख विवेक धरका अनुसार यदि हर्मुज जलमार्ग खुला रहेमा र तेल निर्यातमा सुधार आएमा यो वर्षको अन्त्यसम्म ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ८० डलर आसपास झर्न सक्छ। यद्यपि, प्रशोधन केन्द्रहरूमा भएको क्षति, समुद्री मार्गमा बिछ्याइएका खानीहरू र ट्याङ्करहरूको आवतजावत सामान्य बन्न समय लाग्ने हुँदा पूर्ण सञ्चालनमा फर्किन केही ढिलाइ हुन सक्ने उनले सचेत गराएका छन्।
यद्यपि, विश्व बजारमा तेल आपूर्तिको सन्तुलन कायम राख्न युद्धपूर्वको तुलनामा केवल ६० देखि ७० प्रतिशत मात्र तेल उत्पादन पुनर्स्थापित भए पुग्ने भएकाले लगानीकर्ताहरूलाई केही हदसम्म ढुक्क हुने ठाउँ रहेको धरको भनाइ छ।
लगानीकर्ताहरूका लागि ऊर्जाको सस्तो मूल्यको अर्थ मुद्रास्फीति कम हुनु र केन्द्रीय बैंकहरूमाथिको नीतिगत दबाब हट्नु हो। विश्वका प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरू नीतिगत बैठकको तयारीमा जुटिरहेका बेला तेलको मूल्य घट्दा घरपरिवार र व्यवसायीहरूमाथिको दबाब कम हुनेछ र मुद्रास्फीति पुनः बढ्ने जोखिम न्यूनीकरण हुनेछ।
गिल्बर्ट भन्छन्, "विश्वव्यापी लगानीकर्ताका लागि यो परिदृश्य सकारात्मक छ। तेलको मूल्यमा हुने निरन्तर गिरावटले केन्द्रीय बैंकहरूलाई नीतिगत निर्णय लिन धेरै सहज बनाउनेछ।"
