साउनलाई भगवान शिवको महिना मानिन्छ । त्यसमाथि सोमबार त शिवको विशेष पुजा, ब्रत गर्ने दिन । 

यो दिन शेयर बजारमा सक्रिय रहेका लगानीकर्ताहरुले पनि शिवको विशेष आरधना, पुजापाठ र ब्रत गर्छन् । तर, धेरै मानिसहरुलाई भगवान शिवले शेयर बजारका लगानीकर्ताहरुको लागि दिएका विशेष ‘टिप्स’हरुको बारेमा भने त्यति वास्ता गरेका हुँदैनन् । जबकी शेयर बजारका लगानीकर्ताहरुले भगवान शिवले दिएका ती ‘टिप्स’हरुलाई अपनाउने हो भने त्यसले फलिफाप बनाउने देखिन्छ ।

शेयर बजारका लगानीकर्ताले भगवान् शिवबाट सिक्न सक्ने मुख्य ५ कुराहरू निम्न अनुसार छन्:

विष पचाउने क्षमताः अर्थात बजारको थपघटबाट विचलित नभई धैर्यताका साथ रणनीति बनाउने पाठ

समुद्र मन्थनका क्रममा निक्लिएको घातक हलाहल विषबाट सृष्टि बचाउन शिवले त्यो विष स्वयं ग्रहण गरेर आफ्नो कण्ठ (घाँटी) मा अड्याए, र नीलकण्ठको रुपमा चिनिएको धार्मिक मान्यता छ ।

लगानीकर्तालाई पाठ

शेयर बजारमा बेलाबेलामा मार्केट क्र्यास, मन्दी, वा अस्वाभाविक गिरावट आउँछ। यसरी बजार राताम्मे हुँदा कमजोर लगानीकर्ताहरू आत्तिएर घाटामै शेयर बेचेर भाग्छन् तर, एक सफल लगानीकर्ताले शिवले समस्या समाधानका लागि विष पिए जस्तै बजारको अस्थिरता र जोखिम रूपी विष धैर्यताका साथ पचाउन सक्नुपर्छ। अल्पकालीन मन्दी वा गिरावटबाट विचलित नभई संयम अपनाउनु नै दीर्घकालीन नाफाको जग हो।

तेस्रो नेत्र अर्थात गहिरो विश्लेषण पछिको आत्ममन्थन र बल्ल निर्णय

शिवको तेस्रो आँखाहरूले बाहिरी भ्रम, मोह र कामवासनालाई भस्म पारेर सत्य र विवेकलाई मात्रै देख्ने धार्मिक मान्यता छ।

लगानीकर्तालाई पाठ

शेयर बजारमा प्रायः हल्ला, गलत सूचनाको बाढी आएको हुन्छ। केवल बाहिरी आँखाले देखेको वा अरूले भनेको भरमा लगानी गर्दा मानिसहरू फस्छन्। लगानीकर्ताले आफ्नो विवेकको तेस्रो आँखा उघारेर कम्पनीको वित्तीय विवरण, नाफा घाटा, नेतृत्व, र भविष्यको सम्भावनाको गहिरो अध्ययन गरेर मात्रै निर्णय लिनुपर्छ। बाहिरी हल्लाको भ्रमलाई विवेकले भस्म पार्नुपर्छ ।

विनाश र पुनरुत्थान अर्थात पोर्टफोलियो व्यवस्थापनमा सचेतता

भगवान शिवलाई संहारकर्ता पनि भनिन्छ, जसले नयाँ र राम्रो सृष्टिको निर्माणका लागि पुराना र काम नलाग्ने कुराहरूको विनाश गर्छन्।

लगानीकर्तालाई पाठ

धेरै लगानीकर्ताहरू घाटामा गइरहेका, खराब व्यवस्थापन भएका वा लाभांश दिन नसक्ने कमजोर कम्पनीका शेयरहरू पनि भोलि बढ्ला कि भन्ने मोहमा वर्षौंसम्म समातेर बस्छन्। जबकी समय समयमा आफ्नो पोर्टफोलियोको समीक्षा गर्नु आवश्यक हुन्छ। प्रतिफल नदिने वा खराब भइसकेका कम्पनीहरूलाई घाटा स्वीकारेरै भए पनि हटाउनु र त्यो पैसा राम्रा, बलिया र लाभांश दिने कम्पनीमा लगानी गर्नु नै बुद्धिमानी हो।

सादगी र असङ्ग्लग्नता अर्थात अनुशासित योजना र भावनाविहीन लगानी

भगवान शिव सबै ऋद्धि सिद्धि र शक्तिका मालिक भएर पनि मसानघाटमा बस्छन्, छाला र भष्म लगाउँछन्। उनमा धन वा भौतिक वस्तुप्रतिको लोभ र मोह छैन।

लगानीकर्तालाई पाठ

शेयर बजारमा लगानीकर्तालाई डुबाउने दुई मुख्य शत्रु हुन्—लोभ र डर । बजार उच्च विन्दुमा पुग्दा लोभमा परेर महँगोमा किन्नु र बजार घट्दा डरले सस्तोमा बेच्नु भावनात्मक कमजोरी हो। लगानी गर्दा भावनालाई टाढा राख्नुपर्छ। आफूले तय गरेको लक्ष्य वा अनुशासित योजनाअनुसार काम गर्नुपर्छ। बजारको माथिल्लो विन्दुमा लोभ नगरी नाफा बुक गर्ने र तल्लो विन्दुमा नडराई योजनाबद्ध लगानी गर्ने उदासीनता र सन्तुलन शिवबाट सिक्न सकिन्छ।

पशुपति र विविधता अर्थात पोर्टफोलियोको विविधिकरण

भगवान शिवको गणमा सर्प र मयूर, सिंह र बैल जस्ता एक अर्काका प्राकृतिक शत्रु प्राणीहरू पनि शान्तिपूर्वक एकत्र भएर बसेका हुन्छन्। शिवले सबैलाई समाहित गर्छन्।

लगानीकर्तालाई पाठ

भगवान शिवको गण जस्तै लगानीकर्ताले पनि आफ्नो पोर्टफोलियोमा विविधता ल्याउनुपर्छ। सबै पैसा एउटै क्षेत्र जस्तै केवल हाइड्रोपावर वा केवल बैंकिङमा नलगाई कम जोखिम भएका (डिबेन्चर, म्युचुअल फन्ड), मध्यम र उच्च प्रतिफल दिने विभिन्न क्षेत्रका कम्पनीहरूमा सन्तुलित रूपमा लगानी फैलाउनुपर्छ।

निष्कर्ष

शेयर बजार केवल गणित वा तथ्याङ्कको खेल मात्र होइन, यो मानसिक सन्तुलन, अनुशासन र धैर्यताको परीक्षण पनि हो। भगवान् शिवको जीवन दर्शनले हामीलाई बजारको आँधीबेहरीमा स्थिर र संयमित रहन सिकाउँछ। यदि लगानीकर्ताले शिव जस्तै दूरदर्शी (तेस्रो आँखा), धैर्यवान् (विष पचाउने), र अनुशासित बनेर बजारमा प्रवेश गरे भने, उनीहरूले शेयर बजारबाट दीर्घकालीन र दिगो सफलता हासिल गर्न सक्छन्।