यस प्रकरणका कारण दर्जनौँ बेलायती परिवारहरूको जीवनमा ठूलो संकट र अनिश्चितता पैदा भएको छ।बीबीसीको एक विशेष अनुसन्धानले बाहिर ल्याएको यस तथ्य अनुसार, अभिभावकहरूले आफ्नो बच्चाको लागि चिकित्सा इतिहास, रूप-रंग, शिक्षा र व्यक्तित्वका आधारमा जुन दाताहरू छनोट गरेका थिए, उपचारका क्रममा ती दाताहरूको प्रयोग नै नगरिएको बलियो प्रमाण फेला परेको छ।
घोटालाको केन्द्रमा 'डोगस आईभीएफ सेन्टर'
अनुसन्धानमा समेटिएका ३० मध्ये आधाभन्दा बढी केसहरू उत्तरी साइप्रसको 'डोगस आईभीएफ सेन्टर' (Dogus IVF Center) सँग जोडिएका छन्। यस क्लिनिकमा उपचार गराएका अभिभावकहरूले कर्मचारीहरूले आफूहरूलाई झुक्याएको र गलत जानकारी दिएको आरोप लगाएका छन्।
यस क्लिनिकमा मुख्य रूपमा तीन व्यक्तिहरूको भूमिका शंकास्पद देखिएको छ:
१. डा. सेभकेट अल्प्टर्क: क्लिनिकका मालिक र जिम्मेवार प्रबन्धक।
२. डा. फिरदेव्स उगुज टिप: तत्कालीन समयमा उपचारमा संलग्न डाक्टर।
३. जूली हडसन: बेलायती बिरामीहरूका लागि मुख्य सम्पर्क व्यक्ति (बिरामी संयोजक)।
राहेल र जोनाहको मार्मिक कथा: १३ वर्षपछिको भयानक सत्य
यस घोटालाको सबैभन्दा पीडादायी उदाहरण राहेल र उनका १३ वर्षीय छोरा जोनाह हुन्। सन् २०१२ मा राहेलले करिब ३,२०० पाउण्ड खर्च गरेर डोगस क्लिनिकमा आईभीएफ गराएकी थिइन्। उनले विश्वकै ठूलो शुक्रकीट बैंक 'क्रायोस इन्टरनेशनल' बाट एक अज्ञात डेनिस (Danish) दाता छनोट गरेकी थिइन्, ताकि बच्चा १८ वर्षको भएपछि आफ्नो पितालाई भेट्न सकोस्।
तर, जोनाह जन्मिएपछि उनको रूप-रंग डेनिस मानिसको भन्दा निकै फरक देखियो। १३ वर्षसम्म मनमा शंका पालेकी राहेलले हालै डीएनए (DNA) परीक्षण गराउँदा जोनाहको जैविक पुर्खा डेनिस नभई टर्की वा वरपरका क्षेत्रको रहेको पाइयो। राहेल भन्छिन्, "मलाई लाग्थ्यो यो क्लिनिकको एउटा सानो गल्ती होला, तर अहिले बुझ्दै जाँदा यो त एक योजनाबद्ध र छली कार्य रहेछ।"
क्रायोस इन्टरनेशनलको खुलासा: क्लिनिक कालोसूचीमा
बीबीसीको अनुसन्धानपछि विश्वकै ठूलो शुक्रकीट बैंक क्रायोस इन्टरनेशनल (Cryos International) ले एक स्तब्धकारी तथ्य सार्वजनिक गरेको छ। क्रायोसका अनुसार, डोगस क्लिनिकले आफ्ना बिरामीहरूलाई क्रायोसकै शुक्रकीट प्रयोग गर्ने दाबी गरे पनि सन् २०१६ देखि नै सो क्लिनिकलाई कालोसूचीमा राखिएको थियो। क्लिनिकले कहिल्यै शुक्रकीट अर्डर नगरेको तर बिरामीलाई अर्डर गरेको झुटो आश्वासन दिएको बैंकको दाबी छ।
डीएनए परीक्षणले खोलेको पोल
हालसम्म ३० मध्ये ११ जना बालबालिकाको व्यावसायिक डीएनए परीक्षण भइसकेको छ। सबै ११ वटै केसमा बालबालिकाहरूको वंशाणु टर्की, ग्रिस वा मध्य-पूर्वी देशहरूसँग मेल खाएको छ, जबकि उनीहरूका आमाबाबुले पश्चिमा युरोपेली वा स्क्यान्डिनेभियाली दाताहरूको माग गरेका थिए। यसले क्लिनिकले स्थानीय दाताहरूको शुक्रकीट प्रयोग गरेर विदेशी दाताको पैसा असुलेको संकेत गर्छ।
किन रोजिन्छ उत्तरी साइप्रस ?
उत्तरी साइप्रस प्रजनन उपचारका लागि बेलायतीहरूको लोकप्रिय गन्तव्य हो किनभने:
-
यहाँ बेलायत वा युरोपको तुलनामा उपचार निकै सस्तो छ।
-
युरोपेली संघका कडा नियमहरू यहाँ लागू हुँदैनन्।
-
क्लिनिकहरूले उच्च सफलता दर र दाताहरूको विस्तृत छनोटको विज्ञापन गर्छन्।
यद्यपि, यही नियमनको अभावले 'बदमाश डाक्टर' र क्लिनिकहरूलाई ठगी गर्ने मौका दिएको ब्रिटिश फर्टिलिटी सोसाइटीको ठहर छ।
आरोपितहरूको प्रतिक्रिया र मौनता
डा. फिरदेव्स, जो अहिले आफ्नै 'मिरेकल आईभीएफ' (Miracle IVF) सञ्चालन गर्छिन्, उनले आफूले कुनै गल्ती नगरेको र शुक्रकीट खरिद गर्ने काम क्लिनिक सञ्चालकको भएको भन्दै पन्छिन खोजेकी छिन्। क्लिनिकका मालिक डा. सेभकेट अल्प्टर्क र संयोजक जूली हडसनले भने बीबीसीका कुनै पनि प्रश्नको जवाफ दिएका छैनन्।
मानव अधिकारको हनन
'डोनर कन्सेभ्ड यूके'की संस्थापक लौरा ब्रिजन्सका अनुसार, यो केवल चिकित्सा लापरवाही मात्र नभई गम्भीर मानव अधिकारको हनन हो। "प्रत्येक व्यक्तिलाई आफ्नो जैविक पहिचान र उत्पत्तिको बारेमा सत्य थाहा पाउने अधिकार छ," उनले भनिन्।
निष्कर्ष र आगामी कदम
उत्तरी साइप्रसको स्वास्थ्य मन्त्रालयले यस विषयमा आधिकारिक अनुसन्धान सुरु गरेको बताएको छ। तर, थप विवरण दिन भने अस्वीकार गरेको छ। धेरै परिवारहरू अहिले आफ्ना सन्तानको वास्तविक चिकित्सा इतिहास र पुर्खाका बारेमा अनभिज्ञ छन्, जसले भविष्यमा स्वास्थ्य सम्बन्धी जोखिमहरू निम्त्याउन सक्छ।
राहेल भन्छिन्, "जोनाहप्रतिको मेरो प्रेममा कुनै कमी छैन, तर उसले भविष्यमा आफ्नो जैविक पितालाई भेट्ने जुन अवसर थियो, त्यो अब सधैँका लागि गुमेको छ।"
यदि तपाईं पनि यस्तै मुद्दाबाट प्रभावित हुनुहुन्छ वा थप जानकारी दिन चाहनुहुन्छ भने बीबीसीलाई fertilityinvestigation@bbc.co.uk मा सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ।
