बाढी तथा पहिरोपछि बेपत्ता भएका मानिसको संख्यालाई लिएर सर्वसाधारणमा अन्योल देखिएको छ । सरकारी दुई फरक पोर्टलमा बेपत्ता तथा हराइरहेका मानिसको संख्या निकै फरक देखिएपछि कुन तथ्यांकलाई आधिकारिक मान्ने भन्ने प्रश्न उठेको हो ।

तर, यी दुई तथ्यांक एउटै समयका भने होइनन् । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको आज दिउँसो १ बजेसम्मको खोज, उद्धार तथा राहतसम्बन्धी अपडेटमा २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन रहेको उल्लेख छ ।

यता, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत सञ्चालनमा रहेको उद्धार अनुरोध पोर्टलको अहिलेको ताजा विवरणमा १६ हजार ६९४ जनाको हराएको रिपोर्ट परेको देखिन्छ । त्यसमध्ये १२ हजार ३४७ जना अझै हराइरहेको उल्लेख छ ।

पोर्टलमा २ हजार ५२६ जनाको रिपोर्ट फेला परेको, ७०५ जना परिवारको प्रतीक्षामा रहेको र १ हजार ८२१ जनाको भेट भई समस्या समाधान भएको विवरण छ । पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै ६ हजार २७३ जनाको हराएको रिपोर्ट थपिएको देखिन्छ । त्यस्तै, पोर्टलमा १८ वर्षमुनिका ९८३ बालबालिका र ६० वर्षभन्दा माथिका ५१४ ज्येष्ठ नागरिक हराएको रिपोर्ट गरिएको छ ।

पोर्टलमा किन यति धेरै ?

उद्धार अनुरोध पोर्टलमा देखिएको ठूलो संख्या प्रमाणीकरण भइसकेका बेपत्ताको अन्तिम संख्या नभएको कार्यालयले जनाएको छ । आफ्ना आफन्त हराएपछि एउटै व्यक्तिका बारेमा आफन्त तथा अन्य व्यक्तिले दोहोरो–तेहेरो रूपमा रिपोर्ट दर्ता गरेका कारण पोर्टलमा संख्या बढी देखिएको कार्यालयको भनाइ छ ।

पोर्टलमा आएका विवरणहरूलाई अहिले डुप्लिकेसन हटाउने, क्रस–चेक तथा प्रमाणीकरण गर्ने काम भइरहेको छ । त्यसैले पोर्टलमा देखिएको १२ हजार ३४७ लाई नै अहिले ‘प्रमाणित रूपमा १२ हजार ३४७ जना बेपत्ता’ भनेर बुझ्न नमिल्ने कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ ।

यसरी हेर्दा दिउँसो १ बजेसम्मको प्राधिकरणको २ हजार ५०२ जनाको तथ्यांक र अहिलेको उद्धार पोर्टलमा देखिएको १२ हजार ३४७ को संख्या समय र तथ्यांक संकलनको प्रकृतिका कारण फरक देखिएको हो ।

दिउँसो १ बजेसम्म २,५०२ जना सम्पर्कविहीन

प्राधिकरणको आज दिउँसो १ बजेसम्मको अपडेटअनुसार कुल २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन छन् ।

त्यसमध्ये:

• जलविद्युत् आयोजनाबाट : ९३३ जना
• रसुवा : ५६२ जना (DEOC बाट प्राप्त)
• नुवाकोट : ११५ जना (DEOC बाट प्राप्त)
• मकवानपुर : ६५ जना (DEOC बाट प्राप्त)
• नेपाल प्रहरी : २५ जना
• नेपाली सेना : ४५ जना
• सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल : १३ जना
• भन्सार कार्यालय : १५ जना
• अध्यागमन कार्यालय : ४ जना
• सम्पर्कविहीन विदेशी नागरिक : ५९२ जना
• विदेशी पर्यटकसँग घुम्न गएका नेपाली : १२७ जना
• लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज : ३ जना
• क्वारेन्टाइन कार्यालय : ३ जना

यी सबै जोड्दा २ हजार ५०२ जना पुग्छन् ।

यहाँ DEOC भन्नाले District Emergency Operation Center अर्थात् जिल्ला आपतकालीन कार्यसञ्चालन केन्द्र हो । त्यसैले रसुवाको ५६२ र नुवाकोटको ११५ जनाको विवरण सम्बन्धित जिल्ला आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रबाट प्राप्त भएको हो ।

मानवीय क्षति ७५२, घाइते २३९

प्राधिकरणको अपडेटअनुसार विभिन्न जिल्लामा फेला परेका शवको संख्या जोड्दा ७५२ जनाको मानवीय क्षति भएको विवरण छ । रसुवामा १३, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, गोरखामा ५८, नवलपरासी पूर्वमा १८४, नवलपरासी पश्चिममा १००, तनहुँमा ३६ र चितवनमा २५९ शव फेला परेको विवरण छ ।

त्यस्तै, २३९ जना घाइते भएका छन् । घाइतेको उपचार तथा डिस्चार्जसम्बन्धी विस्तृत विवरण प्राधिकरणको फेसबुक तथा वेबसाइटमा उपलब्ध रहेको जनाइएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा ६ वटा सर्जिकल मेडिकल टिम परिचालन गरिएको छ ।

८ हजार ७३० जनाको उद्धार

प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म ८ हजार ७३० जनाको उद्धार गरिएको छ । नेपाली सेनाले २ हजार ९७४, नेपाल प्रहरीले २ हजार ६९९ र सशस्त्र प्रहरीले ३ हजार ५७ जनाको उद्धार गरेका छन् ।

जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट भदौ १२ गते १९१ र भदौ १३ गते ५५ गरी २४६ जनालाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गरिएको विवरणमा उल्लेख छ ।

नेपाली सेनाले हवाई उद्धारमार्फत २३६ विदेशी र २ हजार ८४४ नेपालीको उद्धार गरेको छ । हालसम्म ३६३ हवाई उडान भएका छन्, जसमध्ये आज मात्रै ४१ वटा उडान भएको प्राधिकरणको विवरण छ ।

सुरक्षाकर्मी परिचालन

उद्धार तथा राहतका लागि नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल ठूलो संख्यामा परिचालन गरिएको छ । प्राधिकरणको विवरणमा नेपाल प्रहरी ७ हजार २२३, नेपाली सेना ५ हजार ३९९ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल ४ हजार २०३ जना परिचालन भएको उल्लेख छ ।

पहिचान नखुलेका शव २१ अस्पतालमा

पहिचान खुल्न नसकेका शव विभिन्न जिल्लाका २१ अस्पतालमा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । ती शवको विस्तृत विवरण प्राधिकरणको सामाजिक सञ्जाल तथा वेबसाइटमार्फत हेर्न सकिने बताइएको छ । पहिचान नखुलेका शवको विवरण नेपाल प्रहरीको विपद्सम्बन्धी प्रणालीमा पनि राखिएको छ ।

राहत सामग्रीदेखि इन्धनको अवस्थासम्म

प्रभावित क्षेत्रमा हालसम्म ३६ ट्रक र १३ बोलेरोमार्फत खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री पठाइएको छ । हेलिकप्टरबाट ६ वटा उडान गरी खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री पठाइएको छ भने प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सेटहरू पनि पठाइएको छ । भदौ १३ गते २ टन खाद्य सामग्री उत्तरगया र धुन्चे पठाइएको तथा हेलिकप्टरबाट उद्धार सामग्री पनि पठाइएको विवरणमा छ । प्रभावित क्षेत्रमा हाल डिजेल ३६ हजार लिटर, पेट्रोल २४ हजार लिटर र हवाई इन्धन १० हजार लिटर मौज्दात रहेको छ । हवाई इन्धन २९ हजार लिटर खपत भएको विवरण छ ।

सरकारले ८ करोड ७५ लाख नगद राहत पठायो

नेपाल सरकारले रसुवाका लागि १ करोड रुपैयाँ, नुवाकोटका लागि १ करोड, धादिङका लागि ५० लाख र १५ वटा पालिकाका लागि ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ नगद राहत उपलब्ध गराएको प्राधिकरणको विवरणमा उल्लेख छ ।

मुख्य कुरा : १२ हजार ३४७ लाई अन्तिम बेपत्ता संख्या नमान्नुहोस्

यसरी अहिले सार्वजनिक भएका तथ्यांकलाई हेर्दा दिउँसो १ बजेसम्मको आधिकारिक सम्पर्कविहीन संख्या २ हजार ५०२ हो भने उद्धार अनुरोध पोर्टलमा अहिले १२ हजार ३४७ जना अझै हराइरहेको रिपोर्ट देखिएको हो । पोर्टलमा आफन्तहरूले एउटै व्यक्तिको विवरण दोहोर्‍याएर वा तेहेर्‍याएर रिपोर्ट गरेका कारण संख्या बढेको र त्यस्ता डुप्लिकेट विवरण हटाउने तथा प्रमाणीकरण गर्ने काम भइरहेको कार्यालयले जनाएको छ ।

त्यसैले उद्धार अनुरोध पोर्टलमा देखिएको १२ हजार ३४७ र प्राधिकरणको २ हजार ५०२ लाई एउटै प्रकृतिको तथ्यांकका रूपमा तुलना गर्न नमिल्ने देखिन्छ । पोर्टलमा प्राप्त रिपोर्टको प्रमाणीकरण र डुप्लिकेसन हटाउने काम सकिएपछि मात्रै बेपत्ता मानिसको वास्तविक संख्या थप स्पष्ट हुने देखिन्छ ।