(क) आफ्नो लक्ष्य अनुसार थोरै थोरै लगानी गर्नुहोस् – तपाईले आफ्नो दीर्घकालीन लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न आफ्नो लक्ष्य अनुसार लगानी गर्नुपर्दछ। स्टक बजार शुरुवातकर्ताको रूपमा, एकैचोटि ठूलो रकम लगानी गर्नुहुँदैन। थोरै मात्रामा गुणस्तरीय शेयर खरिद गरेर लगानी सुरु गर्नु उचित हुन्छ।
(ख) जोखिम प्रोफाइल र समयावधि – यदि तपाईँ शेयर बजारमा लगानी गर्नुहुन्छ भने, त्यसभित्रको जोखिमको बारेमा पनि थाहा हुनु आवश्यक छ। कुनै सुझाव र अनुसन्धान बिना शेयर किन्न सुरु गर्दा जोखिम बढी हुन्छ।
सधैं आफ्नो जोखिम क्षमता अनुसार लगानी गर्नुपर्दछ। ती स्टकहरू मात्र खरिद गर्नुपर्छ जसको व्यापार मोडेल तपाईंले बुझ्नुहुन्छ। त्यस्ता स्टकहरुमा लामो समयसम्म लगानी गर्ने प्रयास गर्नुहोस्। स्टक बजारमा समय अवधि धेरै महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तपाईले जति लामो समय लगानी गर्नुहुन्छ, तपाईको प्रतिफल त्यति नै उच्च हुनेछ।
(ग) पोर्टफोलियो विविधीकरण गर्नुहोस् – स्टक बजारमा विविधीकरण धेरै महत्त्वपूर्ण छ। यदि तपाईँ १० हजार रुपैयाँ लगानी गर्न चाहनुहुन्छ भने तपाईंले पूरै रकम एउटै कम्पनीमा लगानी गर्नु हुँदैन। आदर्श रूपमा तपाईंले त्यो रकम पाँचवटा विभिन्न कम्पनीहरूमा लगानी गर्नुपर्छ। यसले जोखिमको मात्रालाई उल्लेखनीय रूपमा कम गर्छ।
यसरी तपाईंले राम्रो सन्तुलित पोर्टफोलियो सिर्जना गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ। राम्रो पोर्टफोलियोमा केही राम्रा क्षेत्रहरूको मिश्रण हुनुपर्छ।
यसबाहेक आफ्नो पोर्टफोलियोमा आवश्यकताभन्दा बढी शेयर राख्नु हुँदैन । धेरै स्टकका कारण तपाईले धेरै समस्याहरूको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
(घ) नियमित अन्तरालमा लगानी ट्रयाक गर्नुहोस् – तपाईंले ‘इन्भेष्ट एण्ड फरगेट’ भन्ने भनाइ त सुन्नु भएको होला। यो शेयर बजारमा लगानी गर्ने एक नियम हो। तर तपाईंले आफुले लगानी गरेका शेयरहरू त्रैमासिक रूपमा ट्रयाक गरिरहनु पर्दछ।
आफुले शेयर खरिद गरेका कम्पनीहरुको नाफा त्रैमासिक नतिजामा कस्तो रह्यो? सरकारको कुनै नीतिले कम्पनीको व्यवसायमा प्रतिकूल असर पारेको छ कि छैन? आदि कुराहरू हेर्नुपर्छ। यसबाट, तपाईँ कम्पनीको भविष्यको बारेमा निश्चित हुन सक्नुहुनेछ र तपाईँको सम्पत्ति निर्माणको गतिलाई कायम राख्न सक्नुहुनेछ।
शेयर बजारमा कसरी लगानी सुरु गर्ने?
शेयर बजारमा सुरु गर्नको लागि तपाईंले निम्न बुँदाहरू बुझ्न आवश्यक छः
- आधारभूत ज्ञानः शेयर बजार बारे आधारभूत ज्ञान प्राप्त गर्नु अति आवश्यक छ।
- लगानीको लक्ष्य निर्धारणः शेयर बजारमा लगानी गर्नुअघि आफ्नो लगानीको लक्ष्य स्पष्ट गर्नुहोस्। तपाईंको लक्ष्य लामो अवधिको लागि लगानी गर्न वा छोटो अवधिको लाभ कमाउन हुन सक्छ।
- लगानी क्षमताको मूल्याङ्कनः आफ्नो लगानी क्षमताको मूल्याङ्कन गर्नुहोस् र तपाईंले कति लगानी गर्न सक्नुहुन्छ? र कति सम्भव छ? भनेर बुझनुहोस्।
- राम्रो स्टक छान्नुहोस् र विश्लेषण गर्नुहोस्।
- लगानी रणनीतिः कुन शेयरमा लगानी गर्ने, लगानीको समय, लगानी रकम, र लगानी लक्ष्यहरू कसरी प्राप्त गर्ने? जस्ता आफ्नो लगानी रणनीति तय गर्नु पर्दछ।
- डिम्याट र ट्रेडिङ खाताः शेयर बजारमा लगानी गर्न तपाईंले डिम्याट र ट्रेडिङ खाता अनिवार्य खोल्नु पर्छ।
- आफ्नो लगानीको नियमित समीक्षा गर्नुहोस्।